Подпишитесь на нашу ежедневную рассылку с новыми материалами

В мире


Краіны-сябры Эўрапейскага Зьвязу заявілі пра выдзяленьне 100 тысячаў вайсковых аддзелаў, уключна авіяцыю, на аснове нацыянальных войскаў дзеля стварэньня новай сыстэмы эўрапейскіх ваенных сілаў. Гэтыя сілы мусяць быць цалкам сфармаваныя да 2003 году, каб быць здатнымі рэагаваць на крызісы ў рэгіёне ў выпадку, калі НАТО пастановіць ня ўдзельнічаць ва ўрэгуляваньні канфліктаў. Злучаныя Штаты Амэрыкі вітаюць ініцыятыву Эўразьвязу, але падкрэсьліваюць важнасьць НАТО для эўрапейскай бясьпекі.

Эўрапейскі Зьвяз сёньня зрабіў першы важны крок у кірунку да ўласнай ваеннай моцы, – піша аглядальнік газэты New York Times Майкл Гордан, камэнтаруючы пастанову міністэрстваў абароны краінаў Эўразьвязу выдзеліць жаўнераў і абсталяваньне для стварэньня шматтысячнага войска да 2003 году.

Гэтая ініцыятыва, абвешчаная год таму, найбольш значная ў пытаньнях бясьпекі збоку Эўрапейскага Зьвязу ад часу заканчэньня халоднай вайны, – піша Майкл Гордан. І яна дае магчымасьць эўрапейскім краінам вырашаць крызісы без Злучаных Штатаў Амэрыкі.

Прыхільнікі аб’яднаных эўрапейскіх вайсковых сілаў сьцьвярджаюць, што стварэньне вайсковых сілаў Эўропы дапаможа эўрапейцам палягчаць бярэмя ваенных апэрацыяў на кантынэнце і па-за межамі. Менавіта гэтага доўгі час патрабавалі амэрыканскія палітыкі.

“Эўрапейскі зьвяз пастанавіў адыгрываць паўнацэнную ролю ў канфліктах,” – цытуе New York Times кіраўніка замежнай палітыкі Эўразьвязу Гаўера Саляну. Але, – адзначае газэта, – плян таксама ўздымае і некаторыя пытаньні.

Ці насамрэч краіны Эўропы адпаведна падрыхтаваныя выдаткаваць мільярды даляраў, каб рэалізаваць ідэю лепшай абароннай сыстэмы?

Ці эўрапейцы створаць групоўку, якая зможа дапоўніць, а не абмяжуе ролю НАТО, кіраванага Злучанымі Штатамі альянсу, які, паводле Вашынгтону, павінен дамінаваць у пытаньні эўрапейскай бясьпекі. Усё згаданае ёсьць тэстам як для наступнай адміністрацыі ў Вашынгтоне так і для лідарства НАТО.

“Я хачу падтрымаць эўрапейцаў, якія клапоцяцца пра большы эфэкт уласнай бясьпекі, – заявіў генэрал Джозэф Ральстан, прадстаўнік Паветраных Сілаў Злучаных Штатаў Амэрыкі, галоўны камандзір НАТО. – Мы павінныя рабіць гэта такім чынам, каб не зьмяншаць уплыў паўночна-атлянтычнага альянсу”.

Мэтай эўрапейскай ініцыятывы, – піша Майкл Гордан у газэце New York Times, – стварэньне групоўкі колькасьцю каля 60-ці тысячаў жаўнераў, якую можна было б выкарыстоўваць, каб разьдзяліць варагоўныя бакі, для большай бясьпекі міратворчых апэрацыяў і іншых місіяў пад час крызісу. Паводле плянаў, эўрапейскія аб’яднаныя сілы могуць быць пасланыя ў раёны канфлікту цягам 60-ці дзён і магчымы час дыслякацыі – ня менш за год.

Прадстаўнікі эўрапейскіх структураў гавораць, што гэта разумна разьвіваць агульнаэўрапейскія сілы, бо тады ўрады краінаў Эўропы могуць супрацьстаяць канфліктам на Балканах і ў іншых гарачых кропках, дзе ў разьвязаньне крызісаў далучаныя Злучаныя Штаты Амэрыкі.

Эўрапейская палітыка, – заўважае New York Times, – значэнны фактар. Прэм’ер Вялікай Брытаніі Тоні Блэйер падтрымаў спробу стварыць эўрапейскі ваенны альянс і гэтым прадэманстраваў сваю падтрымку эўрапейскай інтэграцыі. Францыя са свайго боку хоча абмежаваць уплыў Амэрыкі у Эўропе.

З двума мільёнамі жаўнераў у краінах Эўразьвязу пытаньне большай сілы – не праблема. Эўрапейскія краіны паабяцалі арганізаваць 100 тысячнае войска. Прычым мабілізаванымі дастаткова меца 60 тыячаў і мець сілы ў рэзэрве. Пастаноўлена выдзеліць 400 самалётаў і 100 караблёў.

Але ўдзел войска ў канфлікце – гэта нешта іншае. Цягам халоднай вайны ўвага эўропы была ськіраваная на абарону тэрыторыі ад магчымых атакаў краінаў Варшаўскай дамовы. У адрозьненьне ад Злучаных Штатаў Амэрыкі, бальшыня эўрапейскіх краінаў ніколі не структуравалі войскаў, каб скіраваць іх у зоны канфліктаў.

Для выкананьня заплянаванага эўрапейцам трэба купляць транспартныя самалёты і караблі, а таксама сыстэмы камунікацыі. Яны мусяць мець кіраваныя лязэрам ваенныя аб’екты, каб дасканаліць працу ваенных сілаў з паветра…

Вольга Караткевіч, Прага