167 дней за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
  1. Что в ВОЗ ответили на слова Лукашенко о том, что Беларуси ничем не помогли в борьбе с COVID-19
  2. Скардино рассказала, как живет в Швейцарии и планирует ли возвращаться в Беларусь
  3. Власть говорит, диктатура и порядок показали эффективность в АПК. А что говорят статистика и эксперты?
  4. Семья минчан построила дом в дачном поселке и живет там круглый год. Вот как там все устроено
  5. «Если бы не сиденья, то в поезде понравилось». Пассажиры «Ласточки» — о том, как ехали из Минска в Москву
  6. Из-за длинных майских выходных скорректировали график выплаты пенсий и пособий
  7. Почему появляются родинки? Онколог объясняет простыми словами
  8. С 5 мая Nivea под запретом. Посмотрели, убрали ли эту косметику с полок магазинов
  9. «Обойти санкции легко, было бы желание». Что значит сокращение поставок российской нефти в Беларусь?
  10. Лукашенко запретил продажу жилья через облигации
  11. Не дошла до дома несколько метров. Что известно об аварии в Гомеле, где погибла девочка
  12. «Они хотят убить президента и думают, что народ тут аплодировать им будет?» Лукашенко встретился с Додоном
  13. «Рома чернел у меня на руках». История Кати и ее сына, который проглотил средство для очистки труб
  14. Огонь лихорадочный, в основном по своим. Власти грозят контрсанкциями и даже решились деликатно ущипнуть обидчика. Мнение
  15. «Удивило, что здесь едят котлеты на завтрак». История артиста балета Эвена, переехавшего из Франции
  16. Страны «Большой семерки» призвали власти Беларуси провести новые выборы
  17. «Мы с Колей жили в этом домике». Показываем, где находится «любимый дворец» Лукашенко
  18. «Челси» играет против «Реала» в полуфинале Лиги чемпионов
  19. В Гомеле вынесли приговор директору местного филиала Белгазпромбанка, которого судили за «взятки от друзей»
  20. Возле метро «Михалово» построят 19-этажку. А где там нашлось место?
  21. В прокуратуру Германии подали заявление на Александра Лукашенко. Юрист объясняет, что это значит
  22. «Ошиблись в выборе профессии». Лукашенко лишил званий более 80 бывших силовиков
  23. В Могилевской области массово гибнут куры. Выяснили, в чем дело
  24. Генпрокуратура направила «дело Тихановского» в суд. И кое-что рассказала про 900 тысяч долларов
  25. Официальный представитель ЕС рассказал о том, почему пока не приняли четвертый пакет санкций
  26. «Здоровой женщине не нужно ничего высчитывать». Гинеколог — о признаках овуляции
  27. В прокуратуру Германии подали заявление о совершении Александром Лукашенко «преступлений против человечности»
  28. «Не было у него умысла». Наехавшего на пятерых силовиков водителя BMW начали судить повторно
  29. «Трешки» на «первичке» подешевели на 13,8%. Что происходило в первом квартале на рынке квартир
  30. Внимание! На четверг объявлен оранжевый уровень опасности


Надзея ДРЫЛА,

Падумаць толькі, крыху больш як 4 гадзіны пералёту, і ты на зямлі, на якой Бог, згодна з Бібліяй, з'явіўся прароку Майсею і перадаў людзям скрыжалі з 10 запаветамі. Менавіта тут, непадалёку, на поўдні Сінайскага паўвострава — той малой частцы Егіпта, якая ляжыць не ў Афрыцы, а ў Азіі — і знаходзіцца знакаміты курортны горад Шарм-эль-Шэйх (назва перакладаецца як "заліў шэйха"). І, безумоўна ж, галоўнае, дзеля чаго сюды імкнуцца турысты (так і хочацца сказаць "з усяго свету", але, як высветлілася, пераважна з Расіі і Італіі), непараўнальнае, багатае на рознакаляровыя каралы і экзатычных рыб, Чырвонае мора.

Мора, рыбкі ды пальмы — гэта ўсё, безумоўна, цудоўна. Але асабіста для мяне падчас кожнай вандроўкі найбольшую цікавасць прадстаўляюць мясцовыя жыхары, іх норавы, звычкі, лад жыцця...

"У Рамадан для турыстаў самыя вялікія зніжкі"

З самага першага кроку на егіпецкую зямлю мы не пераставалі здзіўляцца. Па-першае, куды б ні прыйшлі, паўсюль у гэтай краіне мяне прымалі за сваю. "Надзя? Дык гэта ж егіпецкае імя!" "Маю маці звалі Надзя". "А ў мяне сястра Надзя". Па-другое, прыляцелі ў Шарм-эль-Шэйх якраз на другі дзень свяшчэннага месяца мусульман, якіх у Егіпце, да слова, значна больш, чым хрысціян. Таму ў нас была ўнікальная магчымасць на свае вочы пераканацца ў тым, што егіпцяне — надзвычай веруючая нацыя. Уявіце толькі, на вуліцы больш за 40 градусаў, а яны ад усходу сонца і ажно да яго заходу нават вады ў рот не бяруць. Пра ежу, цыгарэты і жанчын я ўжо маўчу. На апошніх нават глядзець нельга, не тое што ўступаць з імі ў больш цесны кантакт.

— Ёсць сярод егіпцян добрыя мусульмане і дрэнныя. Але, дзякуй Алаху, добрых больш, — кажа прадавец сувеніраў Сулім. — Прынамсі, я строга выконваю пост. І вельмі ўдзячны тым турысткам, якія з павагай ставяцца да нашых звычаяў і не ходзяць па вуліцах горада ў купальніках.

Як жа я здзівілася, калі аднойчы ўбачыла, як 21-гадовы Зізо, які трымае разам са сваім старэйшым братам Адамам парфумную крамку паблізу нашага гатэля, у самым разгары дня п'е ваду.

— А як жа Рамадан? — цікаўлюся.

— Мне можна, — усміхнуўся ён і паказаў на гузак на сваім калене. — Я пашкодзіў нагу і доктар прапісаў мне антыбіётыкі. Але як скончыцца Рамадан, я буду працягваць несці ўразы (пост) за прапушчаныя дні.

На мініяцюрнай палічцы я прыкмеціла невялічкую зялёную кніжачку (такая ёсць практычна ў кожнай крамцы). Працягнула руку, каб паглядзець, але не паспела...

— Нельга, — спыніў мяне Зізо. — Гэта свяшчэнная кніга мусульман. Ты ж хрысціянка, а да Карана можа дакранацца толькі чалавек нашай крыві.

Здзіўляліся мы спачатку і тады, калі замест прывітання чулі ад мясцовых жыхароў: "Рускі? З Новым годам!" Калі ж мусульмане бачылі, што рускі не зусім у тэме — які Новы год, лета ж на дварэ? — дадавалі ўсё з той жа заўсёднай усмешкай: "Ты што, не ведаеш: у нас Рамадан!".

Толькі пасля наш новы знаёмы, прадавец папірусаў Алі (для рускіх Саша) патлумачыў, што пад Новым годам егіпцяне, якія ў большасці ведаюць рускую мову павярхоўна, разумеюць Раство Хрыстова (Рамадан па значнасці такі ж пост, як Вялікі ў хрысціян перад Раством).

Дарэчы, усім турыстам, якім выпала адпачываць падчас Рамадану, пашчасціла больш за астатніх, бо ў пост (асабліва ў першыя і апошнія яго дні) веруючыя егіпцяне робяць турыстам добрыя зніжкі. Так што, землякі, паспяшайцеся ў аэрапорт, да канца свяшчэннага месяца засталося яшчэ цэлых два дні...

"Жонку мне выбрала маці..."

Калі новыя знаёмыя бачылі майго аднагрупніка ў кампаніі трох дзяўчат, то не ўпускалі магчымасці пажартаваць: "Дык ты, Віталь, аказваецца, казанова. Не губляй магчымасці — прымай мусульманства. У нас і чатыры жонкі можна мець".

Праўда, паводле іх слоў, мець чатыры жонкі можа сабе дазволіць толькі надзвычай багаты мусульманін.

— У яго, як мінімум, павінны быць чатыры кватэры альбо чатырохпавярховы дом, — удакладняе ўладальнік рэстаранчыка "Аладзін" і супрацоўнік турыстычнай кампаніі па сумяшчальніцтве Іма. — Асабіста я маю адну жонку, і іншай мне не трэба, хоць я і мог бы забяспечваць калі не чатырох, дык дзвюх дакладна.

Жонку Іму выбрала маці. Паводле яго слоў, гэта тут нармальная з'ява, бо менавіта апошняй давядзецца праводзіць з нявесткай больш за ўсё часу.

— Самі падумайце, я практычна круглы год зарабляю грошы тут, у Шарме. Дадому прыязджаю ненадоўга. Але ўжо калі выбіраюся, то ўвесь вольны час праводжу з жонкай і дзецьмі. Дарэчы, можаце мяне павіншаваць, я днямі ў чарговы раз стаў татам.

— Іма, прабач за нясціплае пытанне, а колькі вярблюдаў ты аддаў за сваю будучую жонку?

— Усе прэтэндэнты на руку і сэрца егіпцянкі цяпер, як правіла, разлічваюцца не вярблюдамі, а золатам. Мне жонка абышлася ў 300 грамаў золата. Гэта дастаткова шмат па нашых мерках.

Егіпцяне, заўважыла, з задавальненнем расказваюць пра сваю сям'ю. Алі, напрыклад, сам падахвоціўся паказаць на мабільным тэлефоне сваіх маленькіх сына і дачку.

— А на "хабібі" (каханую) тваю можна паглядзець? — цікавімся.

— А я не маю пры сабе яе фота, бо тут са мной працуе шмат мужчын. Кожны пры жаданні можа ўзяць тэлефон і паглядзець на яе. Я не магу гэтага дапусціць, мая жонка толькі для мяне.

"На "Цячэ вада ў ярок" ды "Ехаў Ясь на кані" збегліся не толькі рускія, але і італьянскія турысты" 
На што толькі не ідуць егіпцяне, каб прыцягнуць увагу турыста.


Турысты — асноўная крыніца даходаў егіпцян круглы год. Таму, зразумела, мясцовыя жыхары трымаюцца за сваю працу ў Шарм-эль-Шэйху, дзе ўзровень жыцця вышэйшы ў параўнанні з іншымі гарадамі краіны.

— Ведаеш, у нас непрэстыжна вучыцца ва ўніверсітэце, — кажа Іма, — бо знайсці працу па спецыяльнасці практычна нерэальна. Я — жывы прыклад. У свой час скончыў універсітэт і, не знайшоўшы сабе прымянення, вымушаны быў падацца ў турыстычны бізнэс. Вось ужо больш як 15 гадоў працую ў Шарм-эль-Шэйху. Дзякуючы яму і забяспечваю сваю сям'ю.

Большасць занятых у турбізнэсе егіпцян змогуць падтрымаць размову на англійскай, рускай і італьянскай мовах.

— Я тут ужо 11 гадоў працую, — кажа 28-гадовы прадавец сім-картаў Алі. — Кожны дзень знаёмішся з новымі людзьмі, рады не рады, а будзеш запамінаць новыя словы. Тым больш, ты ж разумееш, турысты, скажам так, нас кормяць. Каб нешта прадаць, да кожнага з вас трэба знайсці падыход, а без ведання мовы гэта нерэальна. Таму слухаем, запамінаем, калі што незразумела, пытаемся.

Для мяне паказчыкам добрага ведання мовы іншаземцам з'яўляецца пачуццё гумару. Зможа пажартаваць на чужой мове — 10 балаў. Асобныя егіпцяне гэтай адзнакі, паверце, заслугоўваюць. Напрыклад, усе рускамоўныя пырснулі са смеху, калі Алі на пытанне, дзе яго брат, адказаў: "Дзе, дзе, у Карагандзе". Ведае ён і тое, што "дзякуй у кішэню не пакладзеш і на хлеб не намажаш..."

З пачуццём гумару, дарэчы, у мясцовых жыхароў, пераканаліся, усё ў парадку. Але ён (гумар), як і графіці на сценах, надзвычай спецыфічны. Трэба было бачыць, як адзін з работнікаў Алі ўвайшоў у вобраз фараона, а яшчэ два хлопцы лістамі папіруса пачалі выратоўваць свайго правіцеля ад спёкі. Тэатралізаванае прадстаўленне суправаджалася рэмаркамі на арабскай мове.

Егіпцяне вельмі жыццярадасныя і адкрытыя. Калі мы папрасілі іх паспяваць іх нацыянальныя песні, то яны зрабілі гэта з задавальненнем. Пасля гэтага выказалі жаданне пачуць беларускія песні. Што б вы думалі — на "Цячэ вада ў ярок" ды "Ехаў Ясь на кані" збегліся не толькі рускія, але і італьянскія турысты! Вось так экспромтам мы прыцягнулі ўвагу новых Сашавых пакупнікоў. 

Не схлушу, калі скажу, што Шарм-эль-Шэйх пасля заходу сонца нагадвае сапраўдны мурашнік. Тут з усіх бакоў спрабуюць не столькі прадаць, колькі ўпіхнуць усё, на чым хоць на долю секунды затрымаўся погляд турыста. З усіх бакоў даносіцца "Водка-селёдка — хорошая скидка" і іншыя завучаныя фразачкі. Таргавацца тут патрэбна, праўда, галоўнае, не перагнуць палку. Бо рызыкуеце пачуць у свой адрас злоснае "сквапны турыст" альбо што-небудзь больш крыўднае. Калі ж вы зайшлі толькі пакінуць рэкламу (тут кожны просіць напісаць водгук пра яго краму), але нават пасля таго, як вас з ног да галавы абмазалі вярблюджым маслам, нічога не купілі, то таксама рызыкуеце быць палітым граззю. 
Графіці на вуліцах Шарм-эль-Шэйха такія ж спецыфічныя, як і егіпецкі гумар.


Але, і гэта вельмі важная заўвага, вам можа пашчасціць сустрэць іншых прадаўцоў. Тут, як і паўсюль, жывуць і працуюць розныя людзі.

— Запомніце, незалежна ад таго, купіце вы ў мяне што-небудзь ці не, вы мае сябры, — сказаў нам падчас знаёмства Зізо. — А з прадаўцамі трымайце вуха востра, бо хапае тут хітруноў.

У словах Зізо мы пераканаліся ў той жа дзень. Егіпцянка, адзіная жанчына з абслуговага персаналу, якую я бачыла ў Шарм-эль-Шэйху, на пляжы за масаж папрасіла 15 долараў. Калі я дала ёй 100 мясцовых фунтаў, то замест 25 яна працягнула мне 10 фунтаў рэшты. Убачыўшы, што я ўсё ж такі паспела разабрацца ў егіпецкіх грашах, пачырванела і папрасіла прабачэння.

Насамрэч было такое адчуванне, што кошты мясцовыя бізнэсоўцы прыдумляюць з галавы. Інакш чым можна патлумачыць тое, што ў адным і тым жа месцы за паўлітровую "Колу" мы па дарозе на мора аддалі 2 долары, а на зваротным шляху — ужо 3...

"Мінск, Лукашэнка, бібліятэка, Янка Купала..."

Першым, каго мы сустрэлі на вуліцах Шарма, быў уладальнік кавярні і некалькіх крамаў, які назваўся Сяргеем Іванавічам (большасць тамтэйшых бізнэсоўцаў, каб зрабіць прыемнае рускамоўным турыстам, прыдумваюць сабе рускія імёны. Не памылюся, калі скажу, што практычна ўсе тут Сашы і Сярожы). Менавіта ён навучыў нас правільна завязваць арафаткі (галаўны ўбор бедуінаў). Праўда, запомніўся гэты егіпцянін у першую чаргу тым, што без нічога ніякага пачаў чытаць Пушкіна: "Я помню чудное мгновенье, передо мной явилась ты..."

Больш жа за ўсё здзівіла і парадавала тое, што, апроч выбітных рускіх класікаў, прадстаўнік тур-агенцтва, які сустракаў нас у аэрапорце, назваў — каго б вы думалі? — Янку Купалу. Пераканана, што Ахмед яго не чытаў, але прыемна, згадзіцеся, што недзе на іншым кантыненце чулі пра беларускага Купалу. І яшчэ, ведаеце, у Егіпце, на шчасце, не блытаюць беларусаў з расіянамі, і не акругляюць вочы пры слове Беларусь і беларусы.

— Мінск, Лукашэнка, бібліятэка... — пачаў загінаць пальцы Алі. — Не былі мы ў вашай краіне, але ж неаднаразова чулі пра яе.

Больш жа за ўсіх узрадаваўся, калі даведаўся, што мы не адкуль-небудзь, а з Беларусі, Зізо.

— У мяне ў Беларусі шмат сяброў, — шчыра ўсміхаецца малады чалавек і ў якасці доказу паказвае развешаныя на сценах крамкі станоўчыя водгукі, у тым ліку і ад беларусаў. — З усіх турыстаў больш за ўсё люблю беларусаў. За іх шчырасць.

— Апошнім часам да нас прыязджае ўсё больш і больш беларусаў, — уліваецца ў размову Адам. — Бачыце, мне вашы землякі які куфель падарылі (паказвае гліняны куфель з гербамі ўсіх абласных цэнтраў Беларусі). Хоць я піва і не п'ю, але гэтым падарункам вельмі даражу.

— А вось і вашы беларускія грошы, — паказвае Зізо сторублёвую купюру на сцяне магазінчыка. — Гэта для мяне самы лепшы падарунак.

На шчасце, у нас аказаліся з сабой і іншыя айчынныя купюры, таму цяпер у калекцыі побач з Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатрам оперы і балета Беларусі пачэснае месца займаюць Рэспубліканскі палац культуры прафсаюзаў, Нацыянальны банк Беларусі, Брэсцкая крэпасць-герой ды Нацыянальны мастацкі музей.

Каб паглядзець на сінявокую сваімі вачыма, мы запрасілі новых сяброў у госці. Запрашэнне яны прынялі без асаблівага энтузіязму.

— Хацелася б вельмі куды-небудзь паехаць, паглядзець, як іншыя людзі жывуць, — кажа Зізо. — Але, ведаеш, большасць егіпцян, якія працуюць з турыстамі, акрамя Егіпта, нідзе і не былі. Я не выключэнне. Бо тут працы хапае круглы год. Мы з братамі, безумоўна, даём адзін аднаму адпачынак на месяц. Можна было б куды-небудзь паехаць, але за паўгода так ссумуешся па бацьках, братах ды сёстрах, што не раздумваючы бярэш білет на самалёт у Каір.

Набылі білет у Афрыку і мы. І зусім не пашкадавалі, бо Іму сапраўды меў рацыю, калі сказаў, што той, хто прыляцеў у Егіпет і не трапіў у Каір, можна лічыць, і не быў у Егіпце...

-10%
-15%
-27%
-15%
-5%
-5%
-21%
-10%
-25%