Зміцер Кустоўскі,

Фота: kulturaenter.pl
Фота: kulturaenter.pl
У канцы мінулага года польскае МЗС адрапартавала пра выдачу 100 тысяч картаў паляка. Як даведалася Еўрарадыё, больш за 40% з іх атрымалі беларусы. 
 
“З моманту набывання моцы закона аб карце паляка (31 сакавіка 2008 года.Заўв. Еўрарадыё) у Беларусі выдалі каля 42 тысяч картаў паляка. Для параўнання: ва Украіне выдалі каля 46 тысяч карт, а ў Расіі — каля 2700”, — паведамляе ў лісце міністэрства. 
 
Уладальнік такой карты мае права легальна працаваць у Польшчы, да якой цікавасць сярод беларусаў расце. Кандыдат эканамічных навук Ірына Вашко ў сваёй публікацыі пра перспектывы міграцыі ў Польшчу прыходзіць да высновы, што ў бліжэйшыя 10 гадоў у суседнюю краіну з Беларусі можа пераехаць 25 тысяч чалавек. 
 
Ірына Вашко: “Можна прагназаваць, што пры цяперашняй сітуацыі міграцыйныя плыні будуць нарастаць. 2,5 тысячы чалавек у год атрымліваюць від на жыхарства альбо грамадзянства. Без уліку тых, хто выкарыстоўвае вучэбную міграцыю альбо выязджае на працу на кароткія тэрміны”.
 
Паводле словаў Ірыны Вашко, у 2012 годзе 2,5 тысячы беларусаў пераехалі ў Польшчу на сталае жыхарства: тыя, хто атрымаў сталую працу альбо грамадзянства. І карта паляка, на думку эксперта, актывізуе міграцыйныя працэсы. Калі ж казаць пра астатніх, то Польшчу як магчымую краіну для эміграцыі разглядае каля 20% беларусаў. 
 
Але ўлады больш мусіць турбаваць ад’езд грамадзянаў у Расію, а не атрыманне картаў паляка, лічыць палітолаг Павел Усаў
 
Павел Усаў: “Гэта цяжка прыпыніць. Беларусы з лёгкасцю выязджаюць у Расію, бо там няма ні мяжы, ні патрэбы атрымліваць карту паляка ці карту расіяніна, ні патрэбы атрымліваць нейкую рэгістрацыю. І з большага для беларусаў, для грамадства пагроза не ў тым, што атрымліваюць карту паляка, а ў тым, што ў масавым парадку выязджаюць у Расію”.
 
Павел Усаў мяркуе, што карта паляка дае беларусам магчымасць атрымаць доступ да еўрапейскага дабрабыту і толькі. А культуролаг Юлія Чарняўская супакойвае: на самаідэнтыфікацыю беларусаў гэта з’ява ніяк не паўплывае. 
 
Юлія Чарняўская: “У прынцыпе, увесь свет у многіх аспектах, за выключэннем згубленых выспавых дзяржаваў, мае на межах гістарычна двайную альбо і трайную ідэнтыфікацыю. Людзі, якія абіраюць двайную ідэнтыфікацыю, — гэта толькі адлюстраванне зусім натуральных, на мой погляд, працэсаў”.
 
Нагадаем, на пачатку 2012 года ў беларускае заканадаўства былі ўнесены папраўкі, згодна з якімі чыноўнікам забараняецца мець карту паляка, а таксама аналагічныя дакументы ад іншых краін. 
 
Тым часам, паводле дадзеных польскай статыстыкі, у Беларусі пражывае 900 тысяч асобаў польскага паходжання, якія могуць прэтэндаваць на карту паляка. 
 
Згодна з перапісам насельніцтва 2009 года, кожны трэці жыхар Лідскага раёна, а таксама кожны пяты гродзенец назвалі сябе палякамі.
 
-10%
-5%
-10%
-10%
-10%
-52%
-10%
-15%
-20%
-33%