1. Заправки для электрокаров стали платными. Пользователи жалуются, но вовсе не на цены
  2. В Москве задержан боец Алексей Кудин, ему грозит отправка в Беларусь и суд за августовские события
  3. Доценту из ПГУ после 15 суток ареста дали еще столько же. Оба раза — по 23.34
  4. Уже год в столице работает музей Lego, но знают о нем не все. Взглянули на коллекцию минчан
  5. Беларусь хотела повысить тариф на транзит российской нефти на 25%, но вышло гораздо меньше
  6. Шахтеры, которые ушли в стачку, ответили на обещания «Беларуськалия» взять их обратно на работу
  7. Посмотрели, на сколько за год подорожал один и тот же набор товаров. Разница в цене удивляет
  8. Где жили и отдыхали руководители Беларуси до Лукашенко
  9. Ультрамарафонец из Витебска установил табличку у истока Витьбы. Вы знаете, где это?
  10. «Прозревают люди уже после стройки». Архитектор — о выборе проекта дома и цене строительства
  11. Совещание у Лукашенко и «дело Бабарико» в Верховном суде. Что происходит в Беларуси 21 января
  12. ЕС: Санкции в отношении Беларуси пока не дали никакого эффекта
  13. «Танцевала, показывая, что ей все сойдет с рук». В суде по делу о надписях на щитах выступил военнослужащий
  14. «Мы уже неделю „на осадном положении“». Как жителей минских многоэтажек обходит милиция
  15. «Около двух месяцев нигде не участвую». Борисовчанки утверждают: их судили за акции, где их не было
  16. «Перевернуть страницу» нельзя, психика так не работает". Психиатр, отсидевший «сутки», о том, что мы переживаем
  17. Выросла на ферме и вышла замуж за парня, с которым встречалась 10 лет. Лучшая биатлонистка прямо сейчас
  18. Лукашенко о госинвестпрограмме: Удивляет потеря отдельными членами правительства реалий, в которых мы живем
  19. У меня в венах тромбы? Сосудистый хирург отвечает на шесть частых вопросов
  20. «Даже по московским меркам это элитное жилье». «А-100» презентовала квартал у площади Победы
  21. Авария на теплосетях в Московском районе Минска: жители без горячей воды и тепла, занятия в школах отменили
  22. Видеоурок. Как выбраться даже из глубокого снега без буксира
  23. В Островце мужчину отправили в колонию за оскорбление Лукашенко и Караева в телеграм-чате
  24. Лукашенко заинтересовался пеллетами для отопления домов. Что это и сколько стоит?
  25. «200 гостей гуляли два дня». Как сложилась судьба новобрачных, которых искали читатели TUT.BY
  26. Алимбекова заняла восьмое место в индивидуальной гонке на этапе КМ по биатлону
  27. «Пуля повредила мой спинной мозг». История тренера по кроссфиту на коляске
  28. Стали известны планы по строительству жилья на 2021 год. Что, где и сколько?
  29. «Лукашенко меня не обувал, чтобы я сейчас переобулась». Анжелика Агурбаш об отношении к ситуации в стране
  30. Жителя Минского района оштрафовали на 870 рублей за красно-белые жалюзи


Кацярына ПАНЦЯЛЕЕВА, фота: Яўген ЦIХАНАЎ,

Герой Жуля Верна Філеас Фог біўся аб заклад, што зможа абысці зямны шар з захаду на ўсход за 80 дзён. 19-гадовы навучэнец мінскага кулінарнага тэхнікума Яўген Ціханаў вырашыў аб’ехаць увесь свет за тры гады. 1 ліпеня 2012-га ён аўтастопам адправіўся ў першую кропку свайго падарожжа — Маскву. За сем месяцаў хлопец наведаў Грузію, Арменію, Нагорны Карабах, Іран, Азербайджан, Манголію і нават прайшоў 29 кіламетраў па лёдзе да Сахаліна, дзе зараз і знаходзіцца. Каб даведацца, як гэта — у адзін момант сабраць жыццё ў рукзак і адправіцца куды вочы глядзяць, мы звязаліся з Яўгенам.



З гор на зямлю

У Мінску — субота, 18.30, на Сахаліне — нядзеля, 02.30. Па бадзёрасці Яўгена здаецца, што арганізм яго ўсё яшчэ жыве па беларускім часе.

— На Сахаліне я паўтара тыдня, — расказвае хлопец. — Планую застацца тут на месяц, каб атрымаць японскую візу і крыху падзарабіць. Днямі ўладкаваўся кандытарам, жыву ў дзяўчыны, з якой пазнаёміўся праз каучсёрфінг — інтэрнэт-сэрвіс, які дапамагае падарожнікам знайсці бясплатнае жыллё ў розных краінах.

Адважыцца на такі крыху вар’яцкі крок мінчаніна падбілі размовы сябра Ромы, які збіраўся вакол свету. Вырашыў рызыкнуць і Жэня. Але вандраваць хлопцы адправіліся паасобку.

— Бацькі стрымліваць мяне не сталі, хоць маці вельмі хвалявалася, — успамінае падарожнік. — З сабой узяў рукзак, спальны мяшок, зімовую куртку, кацялок і 50 долараў. З дакументаў былі толькі пашпарт і даведка пра тое, што я зрабіў прышчэпку ад жоўтай ліхаманкі: без яе ў экватарыяльныя краіны не пускаюць. Пра візы не клапаціўся: праблемы трэба вырашаць па меры іх паступлення.

Доўгачаканае 1 ліпеня. Траса E95. Спёка. Жэню падбірае "бусік", вадзіцель якога вязе на продаж у Расію маліну. Першая кропка на карце беларускага падарожніка — Масква. Месца не столькі турыстычнае, колькі стратэгічнае: тут трэба было набыць паходную пілу, дажджавік і пляшку.

— З Масквы аўтастопам накіраваўся ў Грузію, — расказвае Жэня. — Каўказ сустрэў мяне "гасцінна": сцяной гор і вадзіцелем нетрадыцыйнай, скажам так, арыентацыі. На адной з дарог мяне падабраў мужчына гадоў 50. Мы разгаварыліся, я гляджу, а ён ужо кладзе мне руку на калена. Каб суцішыць яго ўсходні пыл, хапіла позірку. Але далей я ехаў, прыціснуўшыся ледзь не да самай дзверцы. Да цемры дабраўся да горада Стэпанцмінда. Стаю на цэнтральнай плошчы. Нечакана да мяне падыходзіць мужчына і кажа: "Сёння ў Тбілісі ты ўжо нічым не даедзеш. Можаш пераначаваць і пад’есці ў мяне". Успомніўшы дальнабойшчыка, я адмовіўся. Паставіў палатку на старым стадыёне і лёг спаць.

Потым ужо хлопец пераканаўся, што каўказцы вельмі гасцінныя, асабліва вяскоўцы. Тут кожны гаспадар, якога сустракаеш, запрашае ў дом. На стол ставяць усё, што ёсць у хаце, і абавязкова чачу — вінаградную самагонку.

 
— А яшчэ яны вельмі эмацыянальныя і шчырыя, — працягвае вандроўнік. — Неяк на начной дарозе ля мяне затармазіў аўтобус. Аказалася, некалькі жанчын вярталіся з горада ў вёску. Убачыўшы мяне, яны закрычалі, каб вадзіцель спыніўся. Потым адна з іх запрасіла мяне ў госці. "Пакуль ты ў мяне дома, ты мой сын", — сказала яна. А раніцай павяла мяне ў сад. Яна нарвала яблыкаў, апельсінаў, лімонаў і кажа: "Перадасі маці". — "Але ж я буду дома праз тры гады", — адказваю. "Перадасі", — не адступала яна.

Усход — справа тонкая

Дарэчы, у Грузіі, як і ў Арменіі — наступнай краіне, куды адправіўся наш падарожнік, — грошы яму былі амаль непатрэбныя.

— Такі ж гасцінны народ і армяне, — усміхаецца Жэня. — Акрамя гэтага, яны добра ведаюць і паважаюць сваю гісторыю. Некалькі дзён я хадзіў у горы пасвіць авечак з трыма хлопцамі, старэйшаму з якіх было 13. Дык малы мне пераказаў мінулае сваёй краіны ледзь не з дагістарычных часоў. Пры гэтым дакладна называў усіх герояў і значныя даты.

З Арменіі мінчанін накіраваўся ў Нагорны Карабах.

— Дваццаць гадоў таму тут ішлі жорсткія баі, — кажа хлопец. — Але вайна ў гэтых краях жыве і сёння: вакол руіны, недагледжаныя сады, з мяжы часам даносяцца стрэлы.

На дзіва тут вельмі шмат дзяцей. Нейкія людзі прывезлі мяне ў горад Агдам. Сказалі ісці па цэнтральнай вуліцы, бо тэрыторыя можа быць замініравана. Крочу. Мястэчка зруйнавана, і толькі ў цэнтры стаіць некранутая мячэць. Ля яе бабулька. "У цябе ёсць грошы?" — пытае яна. У мяне быў толькі кавалак хлеба, ёй я яго і аддаў.

Пасля Карабаха — у Іран. Дарэчы, тут ужо яму спатрэбілася віза.

— Знаёмы іранец зрабіў мне запрашэнне, а яшчэ для дакументаў патрэбна было пацвердзіць сваю плацежаздольнасць тысячай долараў — расказвае падарожнік. — "Зялёныя" зноў жа пазычыў сябар. Потым грошы я яму вярнуў.

Іран пужаў: хлопец нічога не ведаў пра гэтую краіну і вельмі дрэнна размаўляў па-англійску.

— Вадзіцель першай машыны, у якую я сеў, жэстамі забараніў мне фатаграфаваць, падняў вокны аўто і папрасіў прысесці, каб мяне не было бачна, — успамінае хлопец. — Ён прывёз мяне ў маленькі гарадок. Жанчыны ў чадрах, мужчыны з бародамі, і па ўсім горадзе праз гучнагаварыцелі даносілася манатонная персідская мова, магчыма, чыталася малітва. Калі сустракаешся з гэтым упершыню, мурашкі бягуць па спіне.

Але за месяц, пакуль мінчанін жыў у Іране, ён прывык да жанчын у чадрах. А таксама да таго, што жанчыны і мужчыны ездзяць у транспарце паасобку, што хлопец не можа трымаць дзяўчыну за руку. Даведаўся пра паліцыю, якая сочыць за тым, каб рукаў у жаночым адзенні быў патрэбнай даўжыні.

— А яшчэ тут шмат творчай моладзі, — працягвае Жэня. — Маладыя іранцы спяваюць, пішуць музыку, малююць, ставяць спектаклі. З часам я ўлюбіўся ў гэтую краіну, нават нягледзячы на адзін не вельмі прыемны выпадак. У Тэгеране мы павінны былі сустрэцца з тым самым сябрам-падарожнікам Ромам. Каб патэлефанаваць яму, я папрасіў мабільны ў прахожага. Мне не толькі далі "трубку", але і прапанавалі падвезці да месца сустрэчы. Кіламетры праз два аўтамабіль спыніўся: "Твой сябар чакае цябе ля кіёска", — кажа адзін з праважатых. І раптам жэстам паказвае: "плаці мані". Я спрабую вырвацца з машыны, але шафёр хапаецца за мой рукзак. На дапамогу прыбягае Рома. Мужчыны цягнуць мае рэчы ў аўто, але мы іх адбіваем. Перапалка доўжыцца хвілін 30. "Я пазваню ў паліцыю", — кажа Рома. Нечакана мужчыны супакойваюцца і едуць прэч.

20 шын да сталіцы

У верасні Жэня накіраваўся ў Азербайджан.

— У Баку зразумеў: людзі могуць размаўляць адзін з адным нават на розных мовах, — усміхаецца хлопец. — Уявіце, сяджу я на траве ў парку, да мяне падыходзіць паліцэйскі і па-азербайджанску пачынае нешта гаварыць. "Не понимаю", — адказваю я па-руску. Тады мужчына садзіцца на траву, робіць сумны твар і пачынае махаць пальцам — нельга, маўляў. Затым ён устае, падыходзіць да лаўкі і, апусціўшыся на яе, расплываецца ва ўсмешцы, і я разумею: сядзець трэба тут.

А яшчэ ў Азербайджане Жэня сустрэў шмат падарожнікаў з Англіі, Францыі, Ірана.

— Дарэчы, у Грузіі я пазнаёміўся з францужанкай Мегалон, якая ўжо тры гады вандруе па свеце на ўласнай лодцы, — кажа субяседнік. — Яна некалькі гадоў збірала грошы на гэтую пасудзіну. І вось яе мара збылася. Кіраваць лодкай яна навучылася ў сяброў, сабрала неабходныя рэчы і адправілася ў плаванне.

З Азербайджана Жэня адправіўся на Алтай, а потым у Манголію.

— Уявіце: мінус 30, моцны вецер, і вакол нікога, — працягвае вандроўнік. — На сотні кіламетраў — 2—3 юрты. За дзень могуць трапіцца 2—3 спадарожныя машыны. Але, на шчасце, даволі хутка мяне падабраў караван з чатырох машын. Мужчыны везлі тэхніку ва Улан-Батар. Я думаў, што ў сталіцы буду праз два дні, а аказаўся на месцы толькі праз два тыдні. Мангольскія дарогі нагадваюць узаранае поле. Мы ехалі з хуткасцю 20 кіламетраў у гадзіну. За гэты час вадзіцелі замянілі 20 шын.

Акрамя гэтага, на паўдарозе ў адной з машын прабіла бензабак.

— Мяне здзівіла, наколькі манголы марозаўстойлівыя, — успамінае хлопец. — Вадзіцель голымі рукамі пачаў корпацца ў баку, замазваючы дзірку халоднай зваркай.

З Манголіі Жэня вырашыў паехаць у Японію. Шлях туды ляжаў праз вялікую Расію.

— З Хабараўска я збіраўся рухацца на Сахалін на пароме, — успамінае падарожнік. — А потым нехта з хлопцаў сказаў: праліў паміж востравам і мацерыком замярзае, і было б здорава перайсці яго пешшу. Вось я і рызыкнуў. Працягласць такой ледзяной дарогі — 29 кіламетраў: 9 па праліве і 20 па лёдзе ўздоўж берага цераз заліў. Нягледзячы на тое што яна замецена снегам, было бачна: таўшчыня лёду больш за метр.

На Сахаліне мінчанін не толькі атрымаў часовую працу кандытара, але і прыдбаў акардэон. Знайшоў яго па аб’яве бясплатна.

— Калі думаю, што прыйдзецца несці за плячыма яшчэ 10 лішніх кілаграмаў, суцяшаю сябе тым, што гэта не раяль, — жартуе хлопец. — Затое астатняе падарожжа будзе праходзіць з музыкай.

* * *

Наступная кропка на карце беларускага вандроўніка — Японія. Затым будуць Карэя і Кітай. Але гэта потым. Пакуль жа — праца і захады для атрымання візы.

— Ніколі не думаў, што за гэтыя тры гады мог бы скончыць вучобу і знайсці добрую працу? — напрыканцы пытаюся я.

— Падарожжа вакол свету — не мэта. Магчыма, заўтра мне ўсё гэта надакучыць, і я вярнуся дадому, — кажа Жэня. — Але ж танцаваць трэба, пакуль малады, бо хто ведае, якім я буду, напрыклад, у 50. Таму зараз, калі мне хочацца жыць у палатцы, крочыць пешшу праз праліў... Трэба жыць і крочыць. А грошы? Пры жаданні іх можна зарабіць у любым узросце.

Арменія






























-40%
-45%
-10%
-20%
-30%
-40%
-20%
-10%
0071694