1. На продукты, лекарства и детские товары подняли НДС. Рассказываем, что должно заметно подорожать
  2. Шахтеры, которые ушли в стачку, ответили на обещания «Беларуськалия» взять их обратно на работу
  3. В Совбезе ООН выступили Тихановская и Латушко. Обсуждают свободу слова в Беларуси
  4. Милиция так и не смогла найти, кто повредил мотоцикл байкера, который лихо уходил от погони ГАИ во время протестов
  5. «Противопоставление официальным комментариям». Генпрокуратура передала в суд дело журналиста TUT.BY и врача БСМП
  6. Минск лишили права проведения чемпионата мира по современному пятиборью
  7. 18-летней Софии, которая расписала щиты военных, дали два года колонии. Ее другу — полтора
  8. Штрафы за участие в акциях протеста скоро вырастут до 100 базовых. Что изменится с новым КоАП?
  9. Послы Польши и Литвы так и не вернулись в Минск после отзыва в свои столицы осенью. Это надолго?
  10. Бывшему милиционеру дали 2 года «химии» — за оскорбление оперативника
  11. В Москве задержан боец Алексей Кудин, ему грозит отправка в Беларусь и суд за августовские события
  12. Двое детей, с женой в разводе. Кто тот минчанин, который поджег себя на площади Независимости
  13. «Муж старше моей мамы на два года». История пары с большой разницей в возрасте
  14. Коммунальное ЧП в Минске. Энергетики: тепло вернулось в дома жителей Михалово, Малиновки, Юго-Запада
  15. «200 гостей гуляли два дня». Как сложилась судьба новобрачных, которых искали читатели TUT.BY
  16. Опасный прецедент. Во что нам может обойтись отказ Yara от контракта с «Беларуськалием» (и почему все это важно)
  17. Акции протеста, самоподжог на площади, Тихановская в Совбез ООН. Что происходит в Беларуси 22 января
  18. Беларусь хотела повысить тариф на транзит российской нефти на 25%, но вышло гораздо меньше
  19. «Условия крайней необходимости». СК отказался возбуждать дело на милиционера, который в Жодино ударил женщину в лицо
  20. 3 года «химии» получил минчанин, который выкатил камень на дорогу во время акции протеста
  21. Пять лучших сериалов о сексе, от которых точно кайфанут зумеры
  22. Норвежская компания Yara отреагировала на заявления «Беларуськалия» по возврату уволенных работников
  23. Условия, отношение и распорядок. Что пишут о жизни в колонии и СИЗО фигуранты «политических» дел
  24. В России ищут 80 вагонов для поставки бронетранспортеров БТР-80 в Беларусь. Разбираемся, в чем дело
  25. Бывший студент БНТУ подал иск, чтобы отменить свое отчисление. Вот что решил суд
  26. Выросла на ферме и вышла замуж за парня, с которым встречалась 10 лет. Лучшая биатлонистка прямо сейчас
  27. В ТЦ «Пассаж» конфликт: предприниматели остались без света, работать не пускают охранники
  28. «Поток ринувшихся к границе превратил окраину Бреста в «прифронтовую полосу». Как нашим уже пытались запретить выезд
  29. «В 115 ответили: «Ну вы же взрослые, сами решите». Как жила минская Малиновка без отопления и горячей воды
  30. Видеоурок. Как выбраться даже из глубокого снега без буксира


Сяргей ГРЫБ,

Праблема працы ў рэжыме скарочанага тыдня і вымушаных водпускаў значна абвастрылася летась. Сёлета сітуацыя стала змяняцца, і да таго ж — у лепшы бок. У прыватнасці, статыстыка сведчыць: адносна аналагічнага перыяду мінулага года паказчыкі вымушанай няпоўнай занятасці ў сталіцы зменшыліся на 4 працэнта. І разам з тым нельга не заўважыць, што ў буйнейшым горадзе краіны па-ранейшаму застаецца 11 праблемных прадпрыемстваў, а ў "скарочаным фармаце" працуе каля 3,3 тыс. чалавек. Прычым у сувязі з натуральным зніжэннем узроўню даходаў ці не да кожнага з іх становіцца актуальнай тэма дадатковых заробкаў.

Інтэрнэт. Або служба занятасці

Увогуле шляхоў пошуку дадатковай крыніцы заробкаў на цяжкія часы некалькі. Зразумела, што ў любым выпадку гэтыя пошукі можна весці самастойна. А можна — і праз службу занятасці насельніцтва.

— У сувязі з новымі рэаліямі яшчэ летась у Мінску было прынятае рашэнне аб стварэнні інфармацыйнай базы грамадскіх, часовых і сезонных работ, гэта база абнаўляецца штомесяц, і, напрыклад, цяпер у ёй налічваецца больш за тысячу вакансій, — распавядае галоўны спецыяліст упраўлення занятасці насельніцтва камітэта па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Мінгарвыканкама Тамара Еўсіевіч. — Скарыстацца звесткамі базы магчыма праз інтэрнэт. Аднак тут магчымы і непасрэдны зварот да спецыялістаў службы занятасці — падабраць прымальны варыянт можна з іх дапамогай.

Дарэчы, найбольш уважлівым будзе падбор варыянтаў дадатковых даходаў для работнікаў, якія апынуліся ў вымушаным водпуску без захавання зарплаты. Для часовага ўладкавання такіх работнікаў сталічная служба занятасці нават заключыла спецыяльныя дагаворы з некаторымі прадпрыемствамі горада. Прычым прадпрыемствы, што падпісалі дагаворы, атрымалі фінансавую падтрымку за кошт сродкаў Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва.

Будаўніцтва плюс сельгасработы

Варта адразу ж заўважыць, што прапановы часовых заробкаў перш-наперш разлічаныя на некваліфікаваную працоўную сілу. Скажам, заяўкі выстаўляе зелянбуд, заапарк, Цэнтральны батанічны сад, гандаль. І ўсё ж у лідарах — зусім іншыя сферы. Так, найбольшую колькасць заявак улетку робяць будаўнічыя арганізацыі. А недзе з сярэдзіны жніўня, часу пачатку масавага збору ўраджаю, першынство пераходзіць да сельгаспрадпрыемстваў.

— Практыка сведчыць, што ў сезон людзі едуць у сельгаспрадпрыемствы ахвотна, і ў першую чаргу з-за магчымасці атрымаць разлік прадукцыяй — бульбай, морквай, капустай, буракамі, — заўважае Тамара Еўсіевіч. — Прычым з улікам таго, што самі прадпрыемствы знаходзяцца за межамі сталіцы, мы імкнёмся пайсці насустрач пажаданням і ўзяць на сябе вырашэнне "транспартнага пытання". Інакш кажучы, службы занятасці арганізоўваюць падвоз, і да таго ж падвоз бясплатны.

Умовы і памеры будуць рознымі

Натуральны разлік за сельгасработы папулярны. Але не галоўны. У асноўным часовыя наймальнікі плацяць менавіта "жывыя" грошы.
— Часовыя заробкі прапануюць розныя прадпрыемствы і арганізацыі, адпаведна, бываюць далёка не аднолькавымі ўмовы і памеры аплаты працы — у такім выпадку ўсё залежыць ад падыходаў і магчымасцяў наймальнікаў, — адзначае Тамара Еўсіевіч. — Аднак тут ёсць жорсткае правіла: пры любой раскладцы наймальнікі павінны забяспечыць заробкі ў памеры не ніжэй за "мінімалку" прапарцыянальна адпрацаванаму часу ці ў залежнасці ад аб'ёмаў выкананых работ.

Адзін дзень — таксама з дагаворам

Скарыстацца магчымасцю часовых падпрацовак можа кожны, і, у прыватнасці, гэта датычыцца пенсіянераў. Агаворку трэба зрабіць толькі наконт моладзі. Так, заканадаўства забараняе працаўладкаванне асобаў, якім не споўнілася 14 гадоў. А таксама прадугледжвае: працягласць працоўнага тыдня для асобаў ва ўзросце ад 14 да 16 гадоў не павінна быць больш за 20, а для асобаў ва ўзросце ад 16 да 18 гадоў — больш за 35 гадзін.

— Рэжым работы, і ў тым ліку канкрэтныя дні выхадаў, усіх астатніх вызначаецца паводле дамоўленасці з наймальнікам, прычым з наймальнікам неабходна абавязкова заключыць пісьмовы дагавор, — падкрэслівае Тамара Еўсіевіч. — Дагавор заключаецца нават у выпадку, калі самі падпрацоўкі працягваюцца ўсяго адзін дзень. Бо гэта — пытанне сацыяльных гарантый. Работнік, які падпісаў дагавор, можа быць упэўнены ў тым, што яго дзейнасць пойдзе ў пенсійны стаж, што ў выпадку пэўных акалічнасцяў ён будзе мець права на бальнічны, на страхавыя выплаты пры няшчасным здарэнні на вытворчасці, урэшце, што яму выплацяць заробленыя грошы.

Але тут варта зрабіць заўвагу. Паколькі работнік, пераведзены на няпоўны тыдзень ці адпраўлены ў вымушаны водпуск, сваё асноўнае месца працы ўсё ж не страчвае, замацаваць свае адносіны з часовым наймальнікам ён можа толькі праз грамадзянска-прававы дагавор ці праз сумяшчальніцтва.

— Як правіла, умовы афармлення залежаць ад пазіцыі арганізацыі, — заўважае Тамара Еўсіевіч. — Прычым сама форма дагавору вызначыць тактыку паводзінаў у спрэчных сітуацыях. Напрыклад, ёсць патрабаванне заканадаўства — канчатковы разлік павінен рабіцца ў апошні дзень работы. І калі гэтае патрабаванне не выконваецца, то сумяшчальнік мае магчымасць звярнуцца ў дзяржаўную інспекцыю працы ці ў суд. Тады чалавек, які быў аформлены паводле "дагавору падраду", зможа запатрабаваць выплату сваіх грошай толькі ў судовым парадку.

Пра падпрацоўкі можна не казаць

Між тым, не сакрэт: наважыцца на падпрацоўкі бывае няпроста. І часцяком не з-за адсутнасці жадання. Бо ў работніка, які пераведзены на няпоўны тыдзень або знаходзіцца ў вымушаным водпуску, сітуацыя атрымліваецца па-сапраўднаму пікантнай. У прыватнасці, узнікае пытанне: што будзе ў выпадку, калі пра "дадатковыя заробкі" даведаюцца... па асноўным месцы працы?

— Звычайна пры вымушанай няпоўнай занятасці да намераў зарабіць дадатковыя грошы па асноўным месцы працы ставяцца з разуменнем, — зазначае Тамара Еўсіевіч. — Але калі тут ёсць пытанні, то можна нагадаць наступнае: чалавеку, які хоча падпрацаваць, звычайна для афармлення патрэбныя толькі пашпарт і пасведчанне дзяржаўнага сацыяльнага страхавання — словам, дакументы, якія знаходзяцца "на руках". А вось прад'яўляць працоўную кніжку зусім неабавязкова. Такім чынам, у такога чалавека няма і неабходнасці казаць пра свае намеры свайму "асноўнаму" наймальніку.

-10%
-20%
-20%
-15%
-60%
-10%
-12%
-20%
-50%
0071674