179 дней за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
  1. В Минске заработает еще один пункт вакцинации от ковида для всех желающих. Рассказываем, где и когда
  2. «Скинул 20 кг за 5 месяцев». Белорус рассказывает, как похудел, а потом набрал мышечную массу
  3. Ваш народ от рук отбился. Почему у власти уже сбоит система распознавания «свой-чужой»
  4. Зуд и гнойные корочки. Врач называет симптомы чесотки и рассказывает о лечении
  5. «Открыл нам неограниченный кредит и разрешил тратить, сколько хотим». Меценат Юрий Зиссер
  6. По деньгам выходит дешевле, чем отели. Путешествие на автодоме по Полесью
  7. Очевидцы сообщили о задержании ОМОНом велосипедистов на Цнянке
  8. Смена внешности и запрет на съемку. Лукашенко подписал законы о госзащите и нацбезопасности
  9. «Дорогое удовольствие для государства». Минтруда — о сокращении декрета и пересмотре размера пособий
  10. Журналистку TUT.BY Катерину Борисевич перевели в гомельскую женскую колонию
  11. Белорусские каналы не будут показывать «Евровидение». Белтелерадиокомпания объяснила причину
  12. Посмотрели цены на рынке «Валерьяново», куда приезжал Лукашенко, и сравнили с Комаровкой
  13. В полвторого ночи написал явку с повинной. О какой «взятке» 12-летней давности говорят в суде над Бабарико
  14. Крупные компании России в мае не поставляют нефть на «Нафтан». Сырье из Азербайджана также не ждут
  15. Врач — об опасности домашней пыли и том, как часто нужно делать уборку
  16. Сколько белорусы возмещают за коммунальные услуги и проезд в общественном транспорте
  17. В Беларуси сокращается количество банкоматов, инфокиосков и платежных терминалов
  18. «Он работает с онкобольными, а потом приходит на сеанс и плачет». Кто и как помогает психологу
  19. Инженер-программист и профессиональная модель. Вот какая девушка стала «Мисс Вселенная»
  20. «Не представляет, как будет жить дальше». Поговорили с супругой военного, которому дали 18 лет колонии за госизмену
  21. Помните пса с пробитой головой и оторванным носом? Узнали, что сейчас с ним и ищут ли живодера
  22. Погода на неделю: дожди и грозы, но тепло
  23. Беларусь лишили права проведения этапа Кубка мира по биатлону
  24. Врач рассказывает про анализ, который помогает проверить, все ли у вас в порядке с запасом железа
  25. Курс доллара упал почти до пятимесячного минимума. Что произошло и что будет дальше
  26. Свидетель слышал все происходящее в зале, но суд это не смутило. Журналистке TUT.BY Касперович дали 15 суток
  27. И снова умерли 10 человек. Минздрав выдал свежую суточную статистику по коронавирусу в Беларуси
  28. Тренер по бегу объясняет, какую ошибку допускают новички и получится ли похудеть с бегом
  29. Генпрокурор: «Установлены сведения о еще живых нацистских преступниках. Из литовских батальонов СС и Армии Крайовой»
  30. Вот какие права и льготы Лукашенко дал арабам для застройки 10 квадратных километров Минска


Яўген ВАЛОШЫН,

У горадзе над Дзвіной могуць з'явіцца бронзавыя княжна Вольга і Аляксандр Неўскі. Вольга, на думку віцебскіх чыноўнікаў, заснавала горад. Аляксандру Неўскаму збіраюцца паставіць манумент проста за тое, што "ён тут быў".

Тым часам гісторыкі з Акадэміі навук папярэджваюць: ні Вольга, ні Аляксандр Неўскі для Віцебска нічога гераічнага не зрабілі. Выходзіць, што дзяржаўныя грошы пойдуць на манументы неадназначным героям?

Нягледзячы на гэты эпізод, Вольгу прызналі святой, а віцебскія чыноўнікі зрабілі яе... стваральніцай горада. Помнік Вользе збіраюцца паставіць насупраць летняга амфітэатра, дзе штогод праходзіць фестываль "Славянскі базар".

Другі запланаваны помнік — у гонар наўгародскага князя Аляксандра Неўскага. Усталяваць яго збіраюцца на плошчы Тысячагоддзя. Праўда, ніхто так і не патлумачыў, навошта ў Віцебску манумент гэтаму дзеячу гісторыі, які ў абароне нашых земляў удзелу не браў.

Мы ў гэтыя палітычныя пытанні не паглыбляемся, — кажа галоўны спецыяліст аддзела культуры Віцебскага гарвыканкама Пётр ПАДГУРСКІ. — Дакладна вядома, што Аляксандр Неўскі ў 1245 годзе бываў у Віцебску і забіраў адсюль свайго сына. Жонка Аляксандра Неўскага была з Полацка. Магчыма, тут жылі і іншыя яго сваякі.

Атрымліваецца, што помнік усталёўваюць не за заслугі перад горадам, а за тое, што "Неўскі БЫВАЎ у Віцебску".

Трэба сказаць, што конкурсы на лепшыя праекты помнікаў праводзіліся ў некалькі этапаў. Мерапрыемствы асвятляліся ў дзяржаўнай і не прэсе, пра гэта перадавалі інфармацыйныя агенцтвы, а просты люд успрыняў "заслугі" Вольгі і Неўскага за чыстую манету. Цікава, што на гэты конт думаюць дзяржаўныя гісторыкі?

Акадэмія навук: "Ставяцца помнікі, якія не адносяцца да рэальных падзей"

— Аляксандр Неўскі сапраўды прыязджаў у Віцебск, каб забраць з горада свайго сына. Гэта зафіксавана ў "Наўгародскім летапісе". Ён прыехаў у Віцебск, забраў сына і уцёк у Ноўгарад. І ставіць помнік дзеячу ў сувязі з гэтай "падзеяй" — смешна, — лічыць Аляксандр ГРУША, загадчык аддзела гісторыі Беларусі сярэдніх вякоў і пачатку Новага часу Інстытута гісторыі НАН Беларусі. — Княжна Вольга калі і мае дачыненне да горада Віцебска, то толькі ўскоснае. Доказаў, што горад заснавала яна — няма. Мы ўвесь час просім чыноўнікаў звяртацца ў Інстытут гісторыі НАН Беларусі. Але робяць яны гэта не заўсёды. У выніку ставяцца помнікі, арганізоўваюцца мерапрыемствы, якія не адносяцца да рэальных падзей. Аляксандр Неўскі і Вольга — раскручаныя гістарычныя персанажы. Напэўна, віцябчанам хочацца прыхінуцца да іх славы. Але навошта? У нас ёсць свае гістрычныя дзеячы, не менш праслаўленыя. Помнік князю Альгерду ў Віцебску, напрыклад, цалкам абгрунтаваны.

Дзеля справядлівасці адзначу, што ў горадзе над Дзвіной і сапраўды збіраюцца ўсталяваць помнік Вялікаму князю Альгерду. Таму самаму, які тройчы "прытуляў дзіду" да сценаў маскоўскага крамля ў другой палове ХІV стагоддзя. Такім чынам наш князь караў за залішнюю агрэсію. У Віцебску Альгерд збудаваў абарончы замак, пры Вялікім князі горад у эпоху сярэднявечча дасягнуў росквіту.

Але на фоне Вольгі і Неўскага помнік Альгерду будзе глядзецца, мякка кажучы, недарэчна.

Не хочацца верыць, што віцебскія чыноўнікі і сапраўды патрацяць дзяржаўныя грошы на манументы персанажам іншай гісторыі (сумы могуць складаць мільярды беларускіх рублёў). Аднак падобна на тое, што справа да гэтага ідзе. На жаль, у Віцебску хапае "дзеячаў", якія надзвычай зацікаўленыя ў "рускіх" помніках.

"Уся гэта беларусізацыя — спроба раскалоць рускі народ"

У горадзе над Дзвіной дзейнічае арганізацыя "Рускі дом", якая не так даўно "праславілася" на ўсю краіну. Старшыня арганізацыі, адзін з чыноўнікаў Андрэй Герашчанка даў інтэрв'ю расійскаму інтэрнэт-парталу "Мацярык". Ідэолаг назваў усіх беларусаў... рускімі, а тэндэнцыі развіцця беларускай мовы — "расколам". Дасталося за любоў да беларушчыны і стваральніку "Песняроў" Уладзіміру Мулявіну.

— У рускім доме шмат і беларусаў, якія не забыліся пра тое, што яны прыродныя рускія людзі, — запэўніваў Герашчанка інтэрнэт-партал "Мацярык". — Пры больш глыбокім разглядзе робіцца зразумела, што ўся гэта беларусізацыя — не больш чым спроба раскалоць адзіны рускі народ і ўнушыць беларусам думку пра тое, што яны — нярускія, што іх далейшы паспяховы лёс звязаны з Еўропай.

Па такой логіцы нам можна хоць сёння уваходзіць у склад Расіі асобнай губерніяй, а беларускамоўную газету "Звязда" зачыняць як раскольніцкую...

Чыноўнікі адмаўляюцца ставіць помнік "тырану" ў сталіцы

Яшчэ адзін дзіўны праект распрацоўваюць беларускія дзеячы з арганізацыі "За Саюз і Камуністычную партыю Савецкага Саюза". Яны збіраюцца ўсталяваць у Мінску помнік... Іосіфу Сталіну.

Згодна са школьнай праграмай па гісторыі, у часы Іосіфа Сталіна беларуская нацыянальная інтэлігенцыя была вынішчана амаль пад корань. Гэта амаль ўсе супрацоўнікі Інстытута беларускай культуры (мовазнаўца Сцяпан Некрашэвіч, географ Аркадзь Смоліч і дзясяткі іншых), амаль усе найлепшыя пісьменнікі 20-х і 30-х гадоў (Максім Гарэцкі, Барыс Мікуліч, Андрэй Мрый, спіс можна працягваць сотнямі прозвішчаў), вайскоўцы, урачы і іншыя людзі, якія проста любілі Беларусь.

Але ўдзельнікі арганізацыі "За Саюз і Камуністычную партыю Савецкага Саюза" гарой стаяць за рэпутацыю Іосіфа Сталіна і запэўніваюць, што рэпрэсаваныя былі ворагамі народа.

Інфармацыя пра помнік Сталіну абышла ўвесь беларускі інтэрнэт. Дзеячы з арганізацыі сабралі ўжо больш за 2 мільёны беларускіх рублёў. Але Мінгарвыканкам дазволу на ўсталяванне манумента не дае. І дзякуй Богу. На помніках выхоўваецца самасвядомасць людзей. І калі недасведчаныя ў гісторыі чыноўнікі будуць увекавечваць у бронзе іншых герояў, то наўрад ці варта чакаць ад беларусаў хоць нейкага патрыятызму.
-10%
-50%
-20%
-99%
-10%
-10%
-50%
-30%
-21%
-25%
-25%
-15%