1. Лукашенко: «Давайте прекратим это не нужное никому противостояние»
  2. Декрет «о коллективном президенте». Объясняем, о чем он — коротко
  3. Автозадачка на выходные. Загадка про легендарный автомобиль эпохи 70-х
  4. Ведущий химиотерапевт — о причинах рака у белорусов, влиянии ковида и о том, сколько фруктов есть в день
  5. Пяць палацаў, якія можна купіць у Беларусі (ёсць і за нуль рублёў)
  6. «Мама горевала, что не дождалась Ивана». Спустя 80 лет семья узнала о судьбе брата, пропавшего в 1941-м
  7. «Баявая сяброўка». Як украінка набыла танк, вызваляла на ім Беларусь ад фашыстаў і помсціла за мужа
  8. Инфекционист — о поставках в Беларусь вакцины от Pfizer и BioNTech и реакциях на прививку от COVID-19
  9. «Ці баяўся? Канешне, баяўся». Дзесяць цытат Васіля Быкава пра Вялікую Айчынную вайну
  10. «Шахтер» обыграл БАТЭ благодаря шикарному голу Дарбо. Чемпионская интрига убита?
  11. В Минске все-таки запустили в небо тысячи красных и зеленых шариков, против которых подписывали петицию
  12. «Пленные взбунтовались — врача похоронили с оркестром». История и артефакты из лагеря в Масюковщине
  13. День Победы в Минске завершили концертом и фейерверком. Посмотрели, как это было
  14. «Хочу проехать по тем местам». Актер Алексей Кравченко — об «Иди и смотри» и съемках в Беларуси
  15. «Заходишь в город, а там стоит плач и кругом сотни гробов». История 95-летнего ветерана ВОВ
  16. «Всех разобрали, а я стою. Ну, думаю, теперь точно расстреляют». История остарбайтера Анны, которая потеряла в войну всех
  17. В Индии люди, переболевшие COVID-19, начали заражаться редким «черным грибком»
  18. Нарколог рассказала, почему стоит обращать внимание на состав алкоголя
  19. Сколько людей пришло в ТЦ «Экспобел», где бесплатно вакцинируют от коронавируса
  20. 76 лет назад закончилась Великая Отечественная война. В Беларуси празднуют День Победы
  21. Арина Соболенко выиграла турнир в Мадриде, одолев первую ракетку мира
  22. Эксперт рассказал, что можно посадить в длинные выходные, а что еще рано сажать
  23. Какую из вакцин от ковида, которыми прививают в Беларуси, одобрил ВОЗ? Главное о здоровье за неделю
  24. Что происходило в Минске в День Победы: Лукашенко с сыновьями, очередь за кашей и досмотры
  25. «Общество заточено на «откаты». Откровенный разговор с архитектором о строительстве частных домов
  26. В Лиде заметили странную очередь, в которой раздавали деньги. В исполкоме говорят о возможной провокации
  27. Лукашенко подписал декрет о переходе власти в случае его гибели
  28. Бабарико, Тихановская и Цепкало о том, как для них началась избирательная кампания в прошлом году
  29. Освободилась белорусская «рекордсменка» по «суткам» за протесты. Она отбыла в изоляторе 105 суток
  30. «Когда войну ведут те, кто уже проиграл». Чалый объясняет «красные линии» и угрозы Лукашенко


Чалавецтва стала жыве пад радыяцыйнымі промнямі. Яны ідуць з космасу і зямных нетраў, яны ёсьць у вадзе, у прадуктах харчаваньня і нават у чалавечым целе, промні ідуць ад рукатворных аб’ектаў. Якім чынам трэба рэгуляваць гэты апошні тып радыяцыі і як гэта робіцца ў ЗША? Пра гэта сёньня піша International Herald Tribune.

Радыяцыя ад ядзерных установак у параўнаньні з прыроднай – невялікая. Да апошняга часу лічылася, што кожнае перавышэньне гэтай радыяцыі патэнцыйна небясьпечнае. Але некаторыя навукоўцы сумняваюцца ў гэтым. Праблема актуалізуецца і больш сотні атамных электрастанцыяў праходзяць бясконцыя праверкі на магчымасьць працягваць працу. Да гэтага дадаецца і праблема абясшкоджаньня ядзерных адкідаў.

Жарсьці кіпяць яшчэ й таму, – кажа былы дырэктар інстытуту ракавых хваробаў, прафэсар Артур Уптан, – што мы рэгулюем радыяцыйныя дозы ў межах ніжэйшых ад натуральнага радыяцыйнага фону.

Паводле адмысловага бюро Кангрэсу ў справе назіраньня за радыяцыяй, нягледзячы на дзесяцігодзьдзі дасьледніцкай працы навуковага абгрунтаваньня ў пытаньні ніжэйшага дапушчальнага ўзроўню радыяцыі няма.

Паводле экспэртаў, яшчэ больш заблытвае сытацыю тое, што стандарты, закліканыя рэгуляваць радыяцыю, пераблытаныя.

Управа аховы навакольнага асяродзьдзя лічыць стандартам прамянёвага эфэкту з аднае крыніцы – 15 мілірэм на год, без уліку больш як 4-ох мілірэм, якія выпраменьвае зямля. Для параўнаньня, у часе рэнтгэну, чалавек атрымлівае прыблізна 10 мілірэм беспасярэдне на грудзі, што адпавядае 1-2 мілірэмам на ўсё цела. Камісія ў справе ядзернага кантролю лічыць 25 мілірэм на год прыймальным узроўнем радыяцыі зь якой заўгодна крыніцы, у той час, як натуральны фонавы ўзровень радыяцыі ў ЗША складае 350 (а ў некаторых месцах і вышэй) мілірэм на год.

Паводле навукоўцаў, у вялікіх гарадах чалавек атрымлівае ад 100 да 200 мілірэм радыяцыі з космасу.

У той самы час, радыяцыя зь некаторых крыніцаў (напрыклад ад сканэраў) не рэгулюецца наагул.

Звычайна пры ацэнцы прамянёвай рызыкі навукоўцы ўжываюць так званую лінейна-парогавую мадэль вызначэньня дозы. Яна мае на ўвазе, што бясьпечных дозаў не існуе наагул, а верагоднасьць захварэць на тую ці іншую хваробу ад радыяцыі павялічваецца паралельна з ростам радыяцыйнага выпраменьваньня.

Гэта нялёгка прадэманстраваць. Рызыка атрыманьня раку ад радыяцыі павялічваецца з павелічэньнем дозы. Нават у людзей, якія знаходзіліся пад вялікімі дозамі радыяцыі (ад 80 да 90 тысячаў тых, што перажылі ядзерныя выбухі ў Хірасіме і Нагасакі), цяжка выявіць сувязь паміж ракавымі хваробамі і радыяцыйнай дозай.

З тых, хто ў 45-м годзе пацярпеў ад радыяцыі, – кажа доктар Мэльлер, – амаль палова – жывыя. У той самы час, 12 тысячаў ахвяраў ядзернага бамбаваньня памерлі ад раку. Пры гэтым, у 700 памерлых рак быў выкліканы іншымі прычынамі. Гэта даводзіць, што адна сотая мілірэму радыяцыі не нясе ў сабе вялікай рызыкі захварэць на рак.

Некаторыя навукоўцы лічаць, што лінейна-парогавая мадэль – найлепшы спосаб вызначэньня прамянёвай рызыкі. Іншыя цьвердзяць, што ёсьць парог, ніжэй ад якога радыяцыя не нясе небясьпекі. Але ёсьць і такія, якія цьвердзяць, што нізкія дозы радыяцыі нават карысныя.

Сяржук Сокалаў-Воюш, Прага
-30%
-23%
-30%
-9%
-10%
-15%
-10%
-90%
-15%
-5%
0069757