Сяргей Лескець / Фота: Іван Долгін,

Пасля публікацыі матэрыяла пра глухога фатографа Мікалая Пракаповіча, да фатографа, калекцыянера старых негатываў Сяргея Лескеця звярнулася Сняжана Яніцкая з прапановай забраць архіў на негатывах яе бацькі. Здымкі пачатку 50-х з ваколіцаў Шклова і Горак.

Фота прадстаўлены Сяргеем Лескецем

Іван Долгін працаваў у калгасе і фатаграфаваў усё тое, што яго цікавіла: студэнцкія гады, сям"ю і сяброў, жыццё суседніх вёсак, вяселлі і пахаванні, маёўкi і кастрычніцкія камуністычныя святы. Здымкаў з усходу Беларусі ўвогуле трапляецца вельмі мала, і прычынаў таму было шмат. Калектывізацыя і разкулачванне, вайна, беднасць насельніцтва. А тут невялічкі архіў аднаго фатографа.

Сяргей Лескець распавядае: пасля таго як прагледзеў негатывы, яго здзіўленню не было межаў. У руках калекцыянера апынулася сапраўдная знаходка з цікавымі фотаздымкамі пасляваеннага жыцця.

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Іван Долгін

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Іван Долгін

Іван Міхайлавіч Долгін нарадзіўся ў Шклоўскім раёне 2 лютага 1929 года на маленечкім хутары Дубінец сярод лесу. Да пачатку вайны хутар быў зліквідаваны як «неперспектыўны». Гэта была звычайная практыка савецкіх уладаў у мэтах калектывізацыі вяскоўцаў. Вёскі ўзбуйнялі хутарамі, а апошнія зліквідоўвалі. Сям"я пераехала жыць у Вялікае Зарэчча (па стану на сённяшні дзень гэта частка горада Шклоў). Месца тут цікавае і прыгожае: узбярэжжа Дняпра і зусім не далёка да горада.

Тут і праходзілі ўсе гарадскія святкаванні, таму нашаму фатографу не складана было быць у віры тагачасных падзей.

Шчыра, для мяне загадка, як Іван Міхайлавіч купіў фотаапарат. У трохгадовым узросце ён страціў бацьку, маці гадавала чатырох дзяцей адна. Гэта былі цяжкія перадваенныя гады, вайна і галодны пасляваенны час. А тут такая нятанная «цацка».

Скончыў школу № 3 горада Шклова і з 14 гадоў працаваў у калгасе. Затым тры гады ў войску і студэнцкія гады ў Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі на спецыяльнасці аграном-эканаміст. Вось адсюль і пачынаецца адлік кадраў на стужках Івана. Партрэты сяброў і студэнтак-прыгажуняў, выкладчыкаў і сціплы быт студэнцкіх інтэрнатаў. Тут, гуляючы па вулачках і ў парку ён робіць адзін з сваіх запамінальных здымкаў - хлопчыкі над горадам. Наўрад ці ён тады бачыў Шагала і ведаў яго карціны, але падабенства відавочнае.

Але куды цікавейшыя фотаздымкі часоў яго працы ў калгасе. Падкупляюць сваей шчырасцю і праўдзівасцю, натуральнымі паводзінамі людзей. Відаць, аўтар вялікай увагі свайму рамяству не надаваў, і гэта дазваляла яму адчуваць сябе больш вольным у працы з людзьмі.

Пасля калгаса Іван Міхайлавіч працаваў эканамістам у выканкаме і лектарам у грамадскім аб"яднанні «Веды». Усё сваё жыццё, 85 гадоў, ён пражыў у вёсцы Зарэчча, дзе і быў пахаваны ў 2014 годзе.

Горацкая сельскагаспадарчая акадэмія. 1950-я гады

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Хлопчыкі над горадам. Падабенства з творамі Марка Шагала відавочнае.Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

У студэнтаў Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі самы тыповы для 1950-х гадоў побыт: вучоба, жыццё ў інтэрнаце, падрыхтоўка да заняткаў, вандроўкі па наваколлях. Лыжы і сняжкі ўзімку, паходы на рэчку летам. А таксама традыцыйныя для тых часоў урачыстыя мітынгі з партрэтамі камуністычных правадыроў.

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
        Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Праца ў калгасе

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Па словах дачкі, Сняжаны Яніцкай, пасля навучання ў акадэміі Іван Долгін накіраваўся працаваць ў адзін з калгасаў Шклоўшчыны, дзе працягваў займацца сваім хобі — фатаграфаваць людзей, іх працу, побыт і наваколлі.

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Вялікае Зарэчча

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Днепр з боку вёскі Вялікае Зарэчча. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

У вёску Вялікае Зарэчча сям"я Івана Долгіна пераехала з хутара Дубінец, дзе нарадзіўся аўтар фотаздымкаў. Па факце зараз вёска — частка Шклова. Яна месцілася на высокім маляўнічым беразе Дняпра. Тут Іван Долгін меў магчымасць фатаграфаваць суседзяў, святы і традыцыі сялян.

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Суседкі сям'і Долгіных ў вёсцы Вялікае Зарэчча. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Суседкі сям'і Долгіных ў вёсцы Вялікае Зарэчча. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Гулянне 1 мая ў шклоўскім гарадскім парку. Прыблізна 1964 год. На плошчы бачны стары маёнтак, які згарэў у 2000 гг, а таксама помнік Леніну. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Дзеці на Першамаі-1964 у гарадскім парку Шклова. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Пасха, або Радуніца на Зарэчанскіх могілках. Пачатак 1960-х гадоў. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Дзеці на Першамаі-1964 у гарадскім парку Шклова. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Пасха, або Радуніца на Зарэчанскіх могілках. Пачатак 1960-х гадоў. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Пасха, або Радуніца на Зарэчанскіх могілках. Пачатак 1960-х гадоў. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Пасха, або Радуніца на Зарэчанскіх могілках. Пачатак 1960-х гадоў. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Жыхары Зарэчча слухаюць патэфон ля свайго дома. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Жыхарка Зарэчча Клава Грахольская з дзіцём. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Жыхарка Зарэчча Клава Грахольская з дзіцём. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Дзеці купаюцца ў Дняпры. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
       

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Застоллі на дняпроўскім ўзбярэжжы былі традыцыйнымі ў зарэччан. Па словах Сняжаны Яніцкай, у мясцовых жыхароў такія імправізаваныя святы называліся «хадзіць у бераг». Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Застоллі на дняпроўскім ўзбярэжжы былі традыцыйнымі ў зарэччан. Па словах Сняжаны Яніцкай, у мясцовых жыхароў такія імправізаваныя святы называліся «хадзіць у бераг». Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Бабуля Сняжаны Яніцкай Ульяна на ганку старой хаты. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Бабуля Сняжаны Яніцкай Ульяна на ганку старой хаты. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
       

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Іван Долгін у сваёй хаце. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем

Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Іван Долгін у сваёй хаце. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Сын суседзяў на ровары побач з домам Долгіных. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Невядомыя мінакі, якіх Іван Долгін сфотаграфаваў ў моднай вопратцы і з рэдкім тады партатыўным магнітафонам. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем.
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Сын суседзяў на ровары побач з домам Долгіных. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Невядомыя мінакі, якіх Іван Долгін сфотаграфаваў ў моднай вопратцы і з рэдкім тады партатыўным магнітафонам. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем.
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Маленькая Сняжана Яніцкая ў бацькоўскім доме. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Наведванне Хатыні. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Валера і Света Долгіны, дзеці стрыечнага брата Івана Долгіна ў гарадскім парку Шклова. 1970-я гады. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Валера і Света Долгіны, дзеці стрыечнага брата Івана Долгіна ў гарадскім парку Шклова. 1970-я гады. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Жыхары вёскі Зарэчча. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Жыхары вёскі Зарэчча. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Тэлевізар у вясковай хаце лічыўся прыкметай дабрабыту гаспадароў. Мяркуючы па ўсім, на экране мы бачым камедыю «Залатое цяля» па аднайменным творы Ільфа і Пятрова. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Дачка фатографа Івана Долгіна Сняжана Яніцкая. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Сняжана Яніцкая з маці Нінай Іванаўнай, педагогам, ветэранам працы. Ніна Іванаўна пачала працавауь настаўнікам у 1959 годзе і аддала прафесіі 40 год. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Дачка фатографа Івана Долгіна Сняжана Яніцкая. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Сняжана Яніцкая з маці Нінай Іванаўнай, педагогам, ветэранам працы. Ніна Іванаўна пачала працавауь настаўнікам у 1959 годзе і аддала прафесіі 40 год. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Пахаванне ў Зарэччы. Прыблізна 1974 год. Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
Фота: Іван Долгін / прадастаўлена Сяргеем Лескецем
-50%
-50%
-10%
-50%
-40%
-20%
-10%