Как выглядели белорусские женихи и невесты в начале XX века? А в послевоенное время? Как, а главное, зачем белорусы фотографировались на фоне ковров? Культурный проект Veha собрал, оцифровал и выложил в открытый доступ почти 700 снимков из разных регионов Беларуси, в которых можно разглядеть культурный код страны. TUT.BY публикует наиболее интересные из них.

Свадебная коллекция «Дзявочы вечар» насчитывает 494 фотографии, сделанные на территории современной Беларуси. В ней — снимки разных периодов: с конца XIX века и до 1985-го года. Здесь можно увидеть, как в одно и то же время выглядели невесты из Бобруйска и Бреста, Слуцка и Березы, Глубокого и Молодечно; перед войной и после нее.

Начало 20 века, Бобруйск, фотостудия Л.С. Левина. Архив Ивана Муравьева
Начало 20 века, Бобруйск, фотостудия Л.С. Левина. Архив Ивана Муравьева
1920-1939 года, Брест. Архив Софьи Капузо
1920−1939 года, Брест. Архив Софьи Капузо
Пачатак 20-га стагоддзя, в. Жгунь, Добрушскі р-н, Гомельская вобл. Архіў Добрушскага раённага краязнаўчага музея
Пачатак 20-га стагоддзя, в. Жгунь, Добрушскі р-н, Гомельская вобл. Архіў Добрушскага раённага краязнаўчага музея
1923 г., г. Пружаны, Брэсцкая вобл. Сям'я Лайкевіч. Архіў Музея-сядзібы "Пружанскі палацык"
1923 г., г. Пружаны, Брэсцкая вобл. Сям’я Лайкевіч. Архіў Музея-сядзібы «Пружанскі палацык»
1934 г., в. Загор'е, Смалявіцкі р-н, Мінская вобл. Антон Міхайлавіч Кудрэйка и Ніна Рэчыц. Архіў Музея-сядзібы "Пружанскі палацык"
1934 г., в. Загор’е, Смалявіцкі р-н, Мінская вобл. Антон Міхайлавіч Кудрэйка и Ніна Рэчыц. Архіў Музея-сядзібы «Пружанскі палацык»
1946 г., в. Бараны, Жабінкаўскі р-н, Брэсцкая вобл. Павел і Алена Семянюк. Архіў Р. А. Пратасюк
1946 г., в. Бараны, Жабінкаўскі р-н, Брэсцкая вобл. Павел і Алена Семянюк. Архіў Р. А. Пратасюк
1950-я гг., г. Пружаны, Брэсцкая вобл. Сям'я Голуб. Архіў Музея-сядзібы "Пружанскі палацык"
1950-я гг., г. Пружаны, Брэсцкая вобл. Сям’я Голуб. Архіў Музея-сядзібы «Пружанскі палацык»

«Дзявочы вечар» — так называлась ночь перед свадьбой. Незамужние девушки собирались у невесты, пели песни и плели венок.

— Это были проводы девушки в новую жизнь, после свадьбы она прощалась с девичеством и его символом — венком. Существовала традиция, когда свекровь на свадьбе снимала венок и надевала намитку или платок невестке. Что-то из этого дошло и до нашего времени, — рассказывает один из авторов проекта Леся Пчелка.

1920-1939 годы, Брест. Архив Александра Пащука
1920−1939 годы, Брест. Архив Александра Пащука
1920-1939 годы, Брест. Архив Николая Александрова
1920−1939 годы, Брест. Архив Николая Александрова
1920-1939 годы, Брест. Архив Александра Пащука
1920−1939 годы, Брест. Архив Александра Пащука
Брестская область. Из коллекции Олега Полищука
Брестская область. Из коллекции Олега Полищука
1930-я гг. Архіў Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка
1930-я гг. Архіў Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка
Чэрвень 1942 г., г.п. Чырвоная Слабада, Салігорскі р-н, Мінская вобл. Архіў Салігорскага краязнаўчага музея
Чэрвень 1942 г., г. п. Чырвоная Слабада, Салігорскі р-н, Мінская вобл. Архіў Салігорскага краязнаўчага музея
Канец 1930-х гг., Паўлава, Пружанскі р-н, Брэсцкая вобл. Архіў Музея-сядзібы "Пружанскі палацык"
Канец 1930-х гг., Паўлава, Пружанскі р-н, Брэсцкая вобл. Архіў Музея-сядзібы «Пружанскі палацык»
Канец 1940-х гг., в. Каляды, Вілейскі р-н, Мінская вобл. Архіў Людмілы Сільновай
Канец 1940-х гг., в. Каляды, Вілейскі р-н, Мінская вобл. Архіў Людмілы Сільновай

— Мы хотим, чтобы человеку, который найдет в своем домашнем архиве фотографию с венком, она показалась более значимой, — продолжает Алеся Пчелка. — Вокруг этого объекта много традиций. Например, девушка-сирота не могла вплетать в свадебный венок красные ленты и цветы. Если женщина выходила замуж второй раз, она вообще не имела права надевать венок. На снимках 1940−1950 годов мы видим, что в венки вплетали колосья, елки. Все это символы, связанные с достатком, урожаем, — люди хотели жить благополучно.

1950-я гг., в. Старына, Лёзненскі р-н, Віцебская вобл. Алена Іванаўна Берзін і Віктар Варапаеў. Архіў Лёзненскага ваенна-гістарычнага музея
1950-я гг., в. Старына, Лёзненскі р-н, Віцебская вобл. Алена Іванаўна Берзін і Віктар Варапаеў. Архіў Лёзненскага ваенна-гістарычнага музея
1950-я, г. Моталь, Іванаўскі р-н, Брэсцкая вобл. Архіў Любові Міховіч
1950-я, г. Моталь, Іванаўскі р-н, Брэсцкая вобл. Архіў Любові Міховіч

***

«Найлепшы бок» — это фотоколлекция-исследование традиции фотографироваться на фоне домотканых ковров, которая существовала с начала XX века и до 1970-х годов.

— Гэта гісторыя пра той час, калі фотаздымак быў рэдкай магчымасцю пакінуць памяць аб сабе і сваіх блізкіх, а посцілка — адна з галоўных каштоўнасцяў дому, — пишут авторы проекта. — Гэта калекцыя як невялікі візуальны аповяд пра быт і штодзённасць жыхароў беларускіх вёсак, іх гонар, беднасць і прыгажосць. А назва праекту «Найлепшы бок» — гэта адлюстраванне жадання пакінуць для нашчадкаў вобраз сябе «з лепшага боку».

В коллекцию «Найлепшы бок» вошли 163 фотографии. Вот некоторые из них.

1950-1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950−1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950-1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950−1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950-1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950−1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
Каля 1950-га гг., Маладзечанскі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
Каля 1950-га гг., Маладзечанскі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
1960 г., в. Баркі Нізавыя, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Ніна Башаркевіч з сястрой Галяй. З архіва Тамары Кардаш
1960 г., в. Баркі Нізавыя, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Ніна Башаркевіч з сястрой Галяй. З архіва Тамары Кардаш
Каля 1950-га гг., Слуцкі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
Каля 1950-га гг., Слуцкі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
1950-1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
1950−1952-я гг., в. Пугачы, Валожынскі р-н, Мінская вобл. Архіў Дзмітрыя Сярэбранікава
Каля 1950-га гг., Слуцкі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
Каля 1950-га гг., Слуцкі р-н, Мінская вобл. Архіў Сяргея Лескеця
1932 г., д. Блеўшчыцы, Капыльскі р-н, Мінская вобл. Пахаванне. Архіў Аляксея Сергіені
1932 г., д. Блеўшчыцы, Капыльскі р-н, Мінская вобл. Пахаванне. Архіў Аляксея Сергіені

Собирать коллекцию помогала вся страна — более 500 человек из разных городов и деревень Беларуси.

{banner_819}{banner_825}
-46%
-50%
-20%
-10%
-45%
-50%
-50%