1. На какие курорты из Беларуси у туроператоров этим летом запланированы полеты?
  2. Самые теплые, крепкие и дешевые стены: сравнили газосиликат, керамзитобетон и керамические блоки
  3. Начался суд по делу о наезде BMW на силовиков 11 августа. Водителю грозит до 25 лет тюрьмы
  4. «Этот магазин для всех». В Минске открывается гастромаркет FishFood, где закупаются рестораны
  5. Это последние дни, за которыми что-то наступит. Чалый рассуждает о настроениях разных белорусов
  6. Можно ли отсрочить климакс? Гинеколог отвечает на важные вопросы
  7. Автозадачка на выходные. Простая ситуация на перекрестке, но мало кто справится
  8. Сколько стоит тур на море в этом году и где можно отдохнуть в Беларуси? Интервью с экспертом туризма
  9. Секондам запретили продавать новые вещи. Как рынок б/у одежды отреагировал на нововведение
  10. «Чем ниже спускаешься, тем больше горя». Жители домов над «Октябрьской» — о теракте в метро и фото, сделанных сразу после взрыва
  11. Кого государство назвало причастными к террористической деятельности после выборов-2020? Инфографика
  12. С 13 апреля снова дорожает автомобильное топливо
  13. «Ура, Гагарин в космосе!» Как дети на «гродненском космодроме» запустили в небо мини-копию ракеты
  14. Врач рассказывает, по каким симптомам узнать пневмонию
  15. На картодроме в Стайках открыли сезон. На гоночном треке соревновались на время и Tesla, и УАЗ Patriot
  16. СМИ опубликовали разговоры подозреваемого по делу MH17 в день трагедии
  17. «Ребенок неудачно упал и оказался в коме». История Веры, которая работает в детском хосписе
  18. Я живу в 25 км от центра Европы. Как семья на хуторе в глуши среди леса делает сыры по рецептам ВКЛ
  19. Льняное масло: особенности применения, о которых нужно знать
  20. Тысячи сотрудников «Нафтана» и «Гродно-Азота» могут не получить допуск к работе по медицинским показаниям
  21. На основателей Фонда солидарности BYSOL завели уголовное дело
  22. Мининформ прекратил вещание телеканала Euronews в Беларуси
  23. Как не пропустить рак легкого? Главное о здоровье за неделю
  24. Белорусов стали массово приглашать на вакцинацию от коронавируса. Узнали, как проходит процедура
  25. Бывшая жена Ивана Вабищевича: «Когда увидела интервью Вани о нашем расставании, у меня был шок»
  26. Теплое начало недели, а потом — похолодание. Прогноз погоды на ближайшие дни
  27. Крупных промышленных должников собрались оздоравливать через спецагентство
  28. Как река превращается в море. Большая вода на Полесье
  29. Уголовные дела на руководителей BYSOL и исчезновение Александра Федуты. Что происходило 12 апреля
  30. Врача-невролога Руслана Бадамшина уволили — в день выхода из СИЗО он пришел на работу позже


Вольга Ляўко,

У маі—чэрвені 2011 года ў час падрыхтоўкі юбілейнага фестывалю "Славянскі базар" у гістарычным цэнтры Віцебска праводзіліся працы па добраўпарадкаванні горада (устаноўка фантана ў скверы Пушкіна, будаўніцтва кавярні "Князь Альгерд" на Узгор'і). Падчас работ быў выяўлены культурны слой са знаходкамі і пабудовамі 18—19 стагоддзяў.

Добраўпарадкаванне ў скверы Пушкіна праводзілася каля драмтэатра на абшары былога сярэднявечнага Верхняга замка. З поўначы да ўчастка прымыкае мост цераз раку Віцьбу (па якой і атрымаў сваю назву славуты беларускі горад), з поўдня — вуліца Замкавая (такія назвы маюць адны з самых старажытных вуліц нашых гарадоў). Раней падчас даследаванняў было ўстаноўлена, што тут таўшчыня культурнага слоя дасягала 11 м (самы лепшы вынік сярод усіх старажытнарускіх гарадоў Усходняй Еўропы). У канцы 1970-х гадоў ва ўсходняй частцы парка была выяўлена драўляная забудова. Тут планавалася стварэнне такога ж музея, як у старажытным Бярэсці. У 16 стагоддзі тут быў выкапаны штучны вадаём для забеспячэння жыхароў горада вадой падчас аблог, які меў пратоку да ракі Віцьбы. Гэтае азярцо было засыпана толькі на мяжы 19—20 стагоддзяў.

Падчас даследаванняў на тэрыторыі фантана і яго камунікацый было знойдзена шмат гістарычных артэфактаў, сярод якіх варта адзначыць юбілейны знак у гонар 100-годдзя 98-га пяхотнага Юр'еўскага палка. Полк быў сфарміраваны 13 снежня 1763 года і меў розныя назвы (Тамбоўскі, затым 98 Дэрпцкі і Юр'еўскі). Ён прымаў удзел ва ўсіх войнах Расіі ад часоў фарміравання да Першай сусветнай вайны і мае шэраг узнагарод. Верагодна, знак быў страчаны афіцэрам палка, які з'яўляўся дэлегатам у Дваранскага сходу Віцебска. Магчыма, падчас пошукаў у архівах можна будзе знайсці прозвішча ўладальніка знака.
 
Участак будаўніцтва кавярні на вуліцах Леніна і Талстога размешчаны на тэрыторыі Узгор'я. Гэтая тэрыторыя непасрэдна прымыкае за месца, дзе ў 16—17 стагоддзях была прыстань на рацэ Віцьба. Ад гэтай прыстані тавары прывозіліся да плошчы з гандлёвымі радамі (каля ратушы). І зараз тут знаходзіцца прычал з катамаранамі.
 
Падчас археалагічных раскопак былі знойдзены рэшткі цаглянай пабудовы 19 стагоддзя — каменны дом купца Бейнуса Вітэнберга — на рагу вуліц Смаленскай (зараз Леніна) і Падзвінскай (зараз Талстога) паблізу ратушы і каменнага моста цераз Віцьбу. Дом быў упрыгожаны арачнымі вокнамі на другім паверсе і меў адкрытую галерэю з ажурнай металічнай рашоткай. Тут знаходзіўся атэль Хрысціяна Хрысціянавіча Брозі, дзе быў першакласны рэстаран з рускай і французскай кухнямі, а таксама кегельбан і більярд. 

Акрамя атэля, тут былі і крамы (ювелірная, кандытарская, мэблевая, мастацкай фатаграфіі) і кватэры. Так, тут жыў будучы цесць М. Шагала (ювелір Шмуль-Невух Розенфельд). Дачка Шмуля (будучая жонка М. Шагала) у сваіх успамінах апісвае багатыя інтэр'еры ювелірнай крамы свайго бацькі.
 
Частка пабудовы была пазней разбурана, і падчас археалагічных раскопак знойдзены розныя дэталі інтэр'еру (жалезныя дзверы, жалезная ёмістасць у выглядзе кошыка; фрагменты кафляў з клеймамі завода Лісоўскага і пліткі на падлогу вытворчасці горада Рыгі, якія датуюцца 19 — пачаткам 20 стагоддзя, а таксама шкляны і гліняны посуд. Усе знаходкі рыхтуюцца для перадачы ў музей Марка Шагала, каб у экспазіцыі можна было паказаць, як жылі жыхары горада Віцебска ў тыя часы.
 
Вольга Ляўко, загадчык Цэнтра гісторыі даіндустрыяльнага грамадства Інстытута гісторыі НАН Беларусі, доктар гістарычных навук, прафесар
-20%
-10%
-15%
-40%
-30%
-50%
-50%
-50%
-20%
-10%
-12%
0070970