154 дня за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
Коллапс с водой в Минске
  1. СМИ выяснили, кто может быть четвертым фигурантом по «делу о госперевороте»
  2. Покупатель с 50 тысячами долларов — король на рынке квартир в Минске. А королю не нужно спешить
  3. Посмотрели, что происходит сегодня в Чижовке, где вчера случилось коммунальное ЧП
  4. Поцелуй молодой пары попал на фото TUT.BY. Что с ней стало спустя три года?
  5. «Остеопороз может привести к инвалидности». Поговорили с врачом о еще одной эпидемии 21-го века
  6. «Нельзя отворачиваться от друга, чьи глаза закрываются в последний раз». Как пережить смерть любимого питомца
  7. МИД недоумевает по поводу заявления Литвы о возможной аккредитации посла США в Беларуси
  8. «И линии нарисуем, и достойно ответим». В Москве прошла встреча Лукашенко и Путина
  9. Украина вводит спецпошлину на белорусские автобусы и грузовики
  10. В Минздраве рассказали о количестве привившихся от коронавируса и поствакцинальных реакциях
  11. Внимание: синоптики предупредили о резком ухудшении погоды
  12. Следственный комитет объявил в розыск Герасименю и Опейкина
  13. В подвешенном состоянии. История многодетной семьи из Бреста, которая готовится на три года отправить папу на «химию»
  14. «Трупный яд попал к соседям через доски в полу». История Леонида, который убирает дома после смерти
  15. Провизор дает шесть простых советов, которые помогут вам сэкономить на лекарствах
  16. Почему из-за прорыва всего одной трубы сотни тысяч минчан остались без воды? Разбираемся
  17. Все умеют считать деньги — свои. А как насчет общих денег из кошелька страны? Проверим?
  18. Пособие на погребение снова сократилось. В ФСЗН рассказали, сколько оно сейчас составляет
  19. Самая красивая пара современной «фигурки»: выиграли ЧМ и счастливы вместе вне льда
  20. Путин ответил на предложение Зеленского встретиться
  21. Усилить защиту силовиков, ужесточить наказание за экстремизм. Какие изменения в УК поддержали депутаты
  22. Гинеколог — о заболевании, которое может не иметь симптомов и при этом мешать женщине родить
  23. Мингорисполком назвал две версии аварии на водопроводе в Чижовке
  24. Убита телохранителем, погиб от рук племянника. Как глав государств убивают на посту
  25. В Оршанском РУВД в кабинете нашли тело сотрудника милиции. СК проводит проверку
  26. Как самому недорого создать эффектный сад без помощи ландшафтного дизайнера. Вот простые советы
  27. Минчанка рассказала, как за неделю вырастила на балконе грибы и получилось ли на этом сэкономить
  28. Мингорисполком отказал организаторам в проведении «Чернобыльского шляха»
  29. Прогноз от властей: каким будет курс доллара в ближайшие три года
  30. Вводят новшества по валютному рынку. Что они означают для белорусов


Алена Аўчыннікава,

Змяншэнне колькасці ахвотных атрымаць вадзіцельскае пасведчанне імгненна адбілася на аўташколах: недахоп набору адчулі многія з іх, асабліва ў сталіцы. У канцы мінулага года ў Мінску закрыліся дзве аўташколы. Ці азначае гэта, што цяпер тыя, хто хоча атрымаць пасведчанне кіроўцы, могуць дыктаваць свае ўмовы і разлічваць на зніжкі ці хоць бы магчымасць аплаты ў некалькі этапаў, мы папрасілі расказаць намесніка дырэктара УП "Бетэхагляд" Міхаіла Свістуна.

— Міхаіл Сяргеевіч, чаму ў сталіцы зачыніліся дзве аўташколы?

— У Мінску дзве зачыніліся, а за год па краіне адкрылася 13. Так што падстаў для панікі няма. Але зараз сапраўды недахоп у наборы курсантаў. За мінулы год у Брэсцкай вобласці колькасць аўташкол скарацілася на 3, у Гомельскай — на 2, у Магілёўскай — на 1. Затое ў Віцебскай і Гродзенскай абласцях вырасла на 4, Мінскай — на 2, у Мінску — на 3. Калі на пачатак 2010 года ў нас было 480 аўташкол, то на пачатак 2011-га іх стала 493. Сапраўды, у Мінску зніклі дзве школы: адна з іх знаходзілася ў раёне камвольнага камбіната на вуліцы Маякоўскага, другая — на Захадзе. Яны нават не паведамлялі аб закрыцці ў орган па сертыфікацыі, проста пакінулі рынак. Сёння ўсе аўташколы перажываюць не лепшыя часы па наборы курсантаў. Але перад тым, як у 2008 годзе былі адпушчаны цэны на навучанне, якія да гэтага рэгуляваліся пастановай Саўміна, многія кіраўнікі аўташкол заахвочвалі: ідзіце вучыцеся, бо хутка кошт паднімецца. Калі мы ў той час праводзілі апытанне, прыйшлі да высновы, што вучыцца ішлі ўсе, каму трэба і каму не трэба. Гэта прасочваецца і на лічбах. Калі ў 2003 годзе было падрыхтавана 108 тысяч кіроўцаў, то ў 2008 годзе — 152 тысячы, у 2009-м — 172. У 2010 годзе адбылося некаторае змяншэнне ахвотных стаць кіроўцамі. І калі ў першым квартале гэта было незаўважна, то па выніках 9 месяцаў некаторыя аўташколы перажылі вялікі абвал. Найбольш гэта адчувалася ў Мінску, дзе колькасць кіроўцаў скарацілася на 13%, у тым ліку на найбольш распаўсюджаныя катэгорыі — на 14%. Калі за 9 месяцаў 2009 года было падрыхтавана 130 тысяч кіроўцаў, то за такі ж перыяд 2010-га — толькі 124 тысячы. За год лічба па недаборы складзе каля 20 працэнтаў. Самы вялікі спад адбыўся ў сталіцы: аўташколы недалічыліся чатырох тысяч курсантаў, калі параўноўваць з годам мінулым, але і такога наплыву, які быў, асабліва ў 2008 годзе, у Мінску, не было ў іншых рэгіёнах.

— Але не ўсе аўташколы перажываюць крызіс, калі меркаваць па іх агрэсіўнай рэкламе. Некаторыя растуць і пашыраюцца — напрыклад, сталічная аўташкола "Пазаведамасная ахова"...

— Тым, хто набраў такія абароты, прыйдзецца складаней за астатніх. Апетыт усё ж такі павінен быць раўнамерным, нельга паглынаць усё, што трапляецца. Я не буду называць аўташколы, але ёсць такія, дзе сярод 70 аўтамабіляў няма ніводнага ва ўласнасці школы — усе ў арэндзе. Тое самае з класамі і аўтадромамі. Але, калі машына належыць інструктару, а не аўташколе, ён не зацікаўлены ў тым, каб яна ламалася. Навошта яму "даўбаць" з курсантам "эстакаду", рваць счапленне. Лепш адразу паехаць у горад па роўных дарогах. Навошта ездзіць па абмежаванай прасторы, ламаць каробку перадач... Таму мы ўнеслі прапановы аб зменах і дадатках у дзейныя дакументы, якія зараз знаходзяцца на разглядзе ў Савеце міністраў. Там ёсць пункт, згодна з якім палова вучэбных аўтамабіляў павінна быць ва ўласнасці аўташколы, а не ў арэндзе ці на дагаворы падраду. Ці яшчэ адзін прыклад. У нас было некалькі аўташкол, якія закрыліся. Пацярпела 500 чалавек: людзі аддалі свае грошы, а паслугу ім не аказалі. Ад аўташколы "Пілот-цэнтр" пацярпела 220 чалавек. Людзі адкрываюць аўташколу, прызначаюць сабе заработную плату ў 3 мільёны, а праз паўгода ў іх няма грошай. Пацярпелыя, якія заплацілі за навучанне па мільёну, звярталіся ў суд. Але ва ўласнасці аўташколы няма нічога, як кажуць, — ні сцяга, ні радзімы. Пры гэтым спачатку "Пілот-цэнтр" павінен выплаціць банкаўскія крэдыты, потым аддаць заработную плату супрацоўнікам, і толькі пасля — пацярпелым. Таму мы павінны стаяць на абароне правоў спажыўцоў, якія заплацілі грошы, каб у нашай справе не было такіх выпадковых "бізнэсменаў", якія прыйшлі зарабіць грошы, а потым падацца ў іншы бізнэс.

— Ваша арганізацыя кантралюе якасць навучання ў аўташколах. Якія парушэнні самыя распаўсюджаныя?

— Самае слабае звяно ў падрыхтоўцы — гэта майстар вытворчага навучання. Правілы можна вывучыць і самастойна, а вось калі майстар недавучыў, гэта адаб'ецца. У нас як атрымліваецца? Катаўся дзесьці з сябрам — выдатна, умееш ездзіць — можаш на практычныя заняткі больш не хадзіць. Але гадзіны майстар запісвае, паліва спісвае і крадзе. Іншы варыянт для тых, хто ніколі раней не сядзеў за рулём: ой, вам не здаць, трэба пахадзіць на дадатковыя заняткі. За гадзіну майстар бярэ 60 тысяч, і пры сярэдняй зарплаце ў 700 тысяч яшчэ столькі ён кладзе сабе ў кішэню. Калі навучальным працэсам пачынае кіраваць майстар, нічога добрага не атрымліваецца.

Кожны майстар мае права праводзіць з курсантам не больш за 2 гадзіны практычных заняткаў у дзень. У кожнай гадзіне 10 хвілін адводзіцца на пастаноўку задачы, тлумачэнне, знаёмства з памылкамі, у выніку 1.40 павінна быць само ваджэнне. А атрымліваецца 1.20 ці ўвогуле гадзіна. Невыкананне патрабаванняў праграмы, а гэта скарачэнне заняткаў, прыпіскі, сумяшчэнне тэорыі з практыкай — самыя распаўсюджаныя парушэнні. Звычайна ў кніжцы ўліку ваджэння, якая, дарэчы, павінна знаходзіцца ў курсанта, а не ў майстра, запісана адно, а ў пуцявым лісце — зусім іншае. Ёсць і патрабаванні да вучэбных аўтамабіляў: навучанне на катэгорыю В павінна адбывацца на машыне, якой не больш за 10 гадоў. Будуць уводзіцца абмежаванні і па аўтадромах. Сёння чаго толькі не ўбачыш на аўтадроме — і калёсы, і бутэлькі, і шнуркі, і планкі! Усё павінна быць прыведзена ў норму: колер, матэрыял, памеры, падстаўкі. Будуць патрабаванні і да плошчы аўтадрома. У некаторых аўташкол сёння аўтадромы больш нагадваюць лясныя ўгоддзі для правядзення масавых мерапрыемстваў.

— Але што рабіць курсанту? Не кожны стане спрачацца з майстрам ці кіраўніцтвам аўташколы...

— Курсант павінен ведаць свае правы. А таксама ўважліва чытаць дагавор і плаціць толькі за тое, што там прапісана. Зараз дайшло да таго, што няма набору, таму трэба пару разоў дадаткова сарваць грошы з курсантаў. Акрамя ўнутранага экзамену, аўташколы ўводзяць яшчэ і тэсціраванне. Да нас людзі прыходзяць і скардзяцца: я ўжо 5 разоў не магу здаць, заплаціў 300 тысяч. Калі навучанне заканчваецца тэсціраваннем і праверкай па білетах, то гэта не вучоба, а вымуштроўванне і выдурванне грошай.

— Пару гадоў таму прайшла праверка аўташкол, якая нарабіла шмат шуму. Тады, у прыватнасці, былі затрыманы інструктары, пазбаўлены пасведчанняў кіроўцы. Зараз такія выпадкі не паўтараюцца?

— Сітуацыя з інструктарам, пазбаўленым правоў, адбылася тады ў Брэсце. ДАІ пазбавіла яго пасведчання, нікому пра гэта не паведаміўшы. Ён прыйшоў у аўташколу з пасведчаннем кіроўцы, уладкаваўся майстром, адпрацаваў 10 дзён. А праз 10 дзён яго выявілі і звольнілі.

— Як такое навучанне адбіваецца на бяспецы дарожнага руху?

— Маладымі кіроўцамі са стажам ваджэння да 1 года здзяйсняецца каля 5% ДТЗ. Лічба вагаецца — ад 3,7% да 5,2%, але яна ў гэтых межах трымаецца апошнія 5 гадоў. Усё астатняе — 95 працэнтаў — здзяйсняе п'янства, хуткасць, выезд на паласу сустрэчнага руху... Калі курсант скончыў навучанне і адразу пачаў ездзіць, усё будзе нармальна. Але калі ён хоць бы год пасля вучобы не кіраваў, ён "нулявы", вучыць трэба зноў. Але ў дакументах гэтага не прапісана.

— Міхаіл Сяргеевіч, у сённяшняй сітуацыі курсанты маюць якія-небудзь перавагі? Як паводзяць сябе аўташколы ва ўмовах абвостранай канкурэнцыі і барацьбы за слухачоў?

— Здараецца, што і дэмпінгуюць. Тыя арганізацыі, якія маюць некалькі відаў дзейнасці, напрыклад, яшчэ займаюцца перавозкамі, маюць магчымасць выстаўляць кошт не 1 200 тысяч, а мільён, ці 900 тысяч. А спажыўцы могуць выбіраць, дзе танней.

-20%
-15%
-10%
-40%
-20%
-50%
-50%
-20%
-30%
-20%