• Другие новости

Кругозор


Белтэлерадыёкампанія прэзентуе новы 5-серыйны праект “Шляхта. Брутальная гісторыя”, у якім  прадстаўлены нестандартны погляд на эліту беларускіх земляў. Прэм'ера адбудзецца на канале Беларусь 3 з 23 па 27 чэрвеня. А пакуль TUT.BY эксклюзіўна прадстаўляе цалкам першую серыю. 

Внимание! У вас отключен JavaScript, ваш браузер не поддерживает HTML5, или установлена старая версия проигрывателя Adobe Flash Player.

Открыть/cкачать видео (79.08 МБ)

Тэрмін "шляхта", на жаль, і сёння часта памылкова перакладаюць як “дваранства”, бо цэлае пакаленне вырасла на падручніках, дзе наша гісторыя была цесна пераплеценая з рускай. Але, калі ва ўсходняй суседкі, дваране былі пры двары і падпарадкоўваліся царскім асобам, то беларуская шляхта, наадварот, кіравала і нават уплывала на выбар караля ў часы Рэчы Паспалітай.

Шматлікія роды адносілі сябе да шляхты, але пасля падзелу Рэчы Паспалітай былі гвалтоўна запісаныя ў сялянства. Многія не жадалі ці не мелі дакументаў, каб пацвердзіць свой статус і тым самым перайсці ў рускае дваранства. Дарэчы, менавіта тады пачаліся судовыя працэссы з-за массавай падробкі дакументаў. Пад следства траплялі многія прадстаўнікі органаў улады. Доўгі час да сялян прыпісвалі шляхціца Янку Купалу. Дзесяцігоддзі не маглі даказаць сваё паходжанне Дунін-Марцінкевіч, Адам Міцкевіч. З беларускай шляхты бяруць свае вытокі роды Грыбаедава і Фелікса Дзяржынскага.

Здымкі праекта вяліся як на тэрыторыі сучаснай Беларусі, так і ў Санкт-Пецярбургу і Варшаве. Сёння ў гэтых гарадах асела шмат нашчадкаў беларускай эліты. Прадстаўнікі роду Дзіконскіх расказваюць, як ў савецкі час, жывучы ў камуналках, нацярпеліся ад нагавораў суседзяў, якія называлі іх "польскімі панамі". Аўтары праекта даследуюць пытанне, чаму менавіта ”польскімі”, калі ўсе роды жылі на тэрыторыі ВКЛ, хоць і ў саюзе з Рэччу Паспалітай. Журналісты наведалі адразу некалькі родаў ў Варшаве. Многія з іх ніколі не былі ў Беларусі, але прынялі запрашэнне наведаць малую радзіму. 

Род Радзівілаў таксама не абмінулі ўвагай. Старэйшына клана Мацей Радзівіл расказаў шмат кранальных сямейных фактаў, якія не апісаныя ні ў адной кнізе. Праект заснаваны на такіх гісторыях.